Thủ tướng đi thăm Toà Giám Mục
để làm gì ?

Nguyễn Sống Mới

Sáng Chúa Nhật 30/12/07, nhiều người rất phấn khởi khi Vietcatholic chạy bản tin có đính kèm hình của Thủ Tướng Việt Nam Ông Nguyễn Tấn Dũng gặp Đức Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt tại Toà Giám Mục Hà nội và như được biết, ông ta xin đưa đi thăm khu vực Toà Khâm Sứ. Hình ảnh một vị Thủ Tướng chân thành lắng nghe như thế làm sao mà không gây ấn tượng tuyệt vời ! Nếu có sai sót gì là do thuộc cấp thôi.
Được biết đây là cuộc viếng thăm bất ngờ của vị Thủ Tướng lúc nào cũng nở một nụ cười thật đôn hậu, dễ gây những ấn tượng đẹp. Quả thật, Thủ Tướng Việt Nam đã rất thành công ở trong nước cũng như trên thế giới về phương diện này. Cho tới bây giờ, không ai ở Việt nam có thể tưởng tượng một Thủ Tướng Cộng sản lại đi thăm một nơi đang diễn ra cuộc ‘xuống đường’ đòi đất như thế. Có người nghĩ rằng lời cầu nguyện của họ trước cổng Toà khâm Sứ đã được nhậm lời!
Xin ghi nhận những sự kiện này:
Đầu năm 2007, Việt nam chủ trì phiên họp APEC tại Hà Nội, được nói là rất thành công. Việt nam được rút tên ra khỏi danh sách các quốc gia đáng quan tâm vì vi phạm quyền tự do tôn giáo. Việt Nam gia nhập vào WTO.
Đầu năm nay 2008, Việt nam bắt đầu vai trò Hội Viên Không Thường trực Liên Hiệp Quốc.
Trong bối cảnh như thế, Chính phủ Việt nam đang muốn xử sự như một người trưởng thành trong cộng đồng quốc tế gồm các quốc gia văn minh, khi họ cảm thấy an toàn.
Người ta nói rằng, một nghề đang được chiêu mộ và thịnh hành ở Việt nam hiện nay là PR (Public Relations). Hình như cũng chưa có dịch ra tiếng Việt. Vì từ này nỗi tiếng quá, nên chắc người ta muốn giữ luôn chăng. Cũng như từ Spin doctor rất mới trong tiếng Anh, có cả chục năm nay mà vẫn chưa biết dịch thế nào. Ngày xưa ở Việt Nam người ta gọi cái job này là tuỳ viên báo chí, nhưng trong thế giới truyền thông ngày hôm nay đây là cái job lợi hại, quan trọng hơn nhiều. Họ qui định hình ảnh, thành công của một công ty, một lãnh tụ. Đại khái, đó là nghệ thuật, kỹ thuật uốn nắn dư luận bắng các phương tiện truyền thông đại chúng, như TV, báo chí, internet, webblog, text message, ipod, email message… Người làm công tác PR hay spin doctor có bổn phận phải vận dụng tất cả các phương tiện truyền thông để ảnh hưởng, uốn nắn dư luận quần chúng cho mục đích của họ. Ở một nghĩa thật đẹp, họ có bổn phận truyền tin sứ điệp của lãnh đạo. Tốt xấu là chuyện khác.
Và cũng xin ghi nhận sự kiện khác không kém phần quan trọng: là một thủ tướng Cộng sản, ông Nguyễn tấn Dũng không làm gì ngoài chỉ đạo của tập thể lãnh đạo. Là một thủ tướng Cộng sản, ông chả cần đi thanh sát hiện trường cho biết sự thật là gì.
Một sự thật nữa cần ghi nhận là cái kiểu mặc áo không thắt cà vạt của Thủ Tướng chỉ thích hợp khi ông gặp các lãnh tụ trong lúc trà dư tửu hậu, chứ không thích hợp để đi thăm và đi bên một vị Tổng Giám Mục ăn mặc rất formal. Hơn ai hết là Thủ Tướng ông biết thế nào là protocal. Kiểu ăn mặc như thế nơi công cộng cho chúng ta một message rồi.
Vài ghi nhận trên đây, tôi không đánh giá quá cao cuộc viếng thăm của Thủ Tướng Chính Phủ tại Toà Giám Mục Hà Nội hôm đầu tuần này. Vấn đề Toà Khâm Sứ chắc phải còn lâu. Tuy nhiên, chúng ta nên khuyến khích tiến trình hội nhập vào thế giới văn minh của chính phủ Việt nam. Chúng ta ủng hộ chủ trương và việc làm của Hàng Giáo Phẩm Việt nam, đặc biệt của Đức Tổng Giám Mục Hà Nội Ngô Quang Kiệt trong việc yêu cầu chính phủ thực thi công lý. Chúng ta hiệp nhất với bà con giáo dân Hà nội trong việc đòi chính phủ lắng nghe nguyện vọng chính đáng của họ. Nhũng cuộc tập họp hiền hoà này gây xúc động rất lớn. Một công tác PR xin đề nghị với bà con Hà nội là chúng ta không tập họp thường xuyên hằng ngày ít ngưòi, nhưng cần những cuộc tập họp cuối tuần, đông người. Cần báo cho các hãng tin nước ngoài tới, kêu gọi bạn bè ngoại quốc tham gia.
Thủ tướng Việt nam dùng PR, bà con Hà nội cũng biết PR!

Có hướng giải quyết vụ Tòa Khâm Sứ?
Tin tức từ Việt Nam cho hay các buổi cầu nguyện của nhiều giáo dân trước Tòa Khâm Sứ cũ ở Hà Nội vẫn diễn ra ngay đầu năm 2008, đặt câu hỏi về một giải pháp cho vụ việc.
Hôm 1.1, chừng 2000 người Công giáo đã cầu nguyện ở phố Nhà Chung, để như họ nói, là đòi lại tòa nhà vốn do quận Hoàn Kiếm quản lý, thu hút sự chú ý của dư luận và lực lượng công an.
Trước đó, trong một cử chỉ được bình luận nhiều, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã có chuyến thăm Tòa Giám Mục Hà Nội và đi bộ cùng Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt đến xem Tòa Khâm sứ.
Có vẻ như chính quyền Việt Nam đang tìm cách giải quyết theo những quy định của nhà nước và hợp với cách lý giải lịch sử của đảng cộng sản.
Trả lời phỏng vấn BBC hôm 3.1.2008, ông Nguyễn Thế Doanh, Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ đưa ra một cách xác định phạm vi vấn đề và việc dùng từ cho các bên liên quan:
"Thực ra là không có vấn đề trả lại, tức là ‘của anh hay của tôi’ nên về phía các tôn giáo hay dùng từ ‘trả lại’ tạo sự không thông cảm được với nhau. Không có chuyện đòi lại, trả lại,"
Về điểm này, ông Doanh giải thích rằng: "Từ khi có Luật đất đai, đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do nhà nước quản lý và nhà nước, căn cứ vào nhu cầu sử dụng thực sự của nhân dân và quỹ đất, cấp đất cho nhân dân, các tổ chức để sử dụng ổn định, lâu dài."
Nhà nước 'xem xét nguyện vọng'
Trước câu hỏi vậy chuyện hàng nghìn giáo dân yêu cầu được trả lại, hay nói cách khác là được quyền 'sử dụng' tòa nhà có khiến nhà nước xem xét hay không, ông đáp:
"Đấy cũng là một điều để nhà nước xem xét, vì đó cũng là một nguyện vọng của một bộ phận bà con giáo dân,"
Ông cũng đưa ra cách lý giải lịch sử chính thống hiện nay tại Việt Nam:
“Đấy cũng là một điều để nhà nước xem xét, vì đó cũng là một nguyện vọng của một bộ phận bà con giáo dân”
"Sau thời thực dân, đế quốc nay đất đai là sở hữu toàn dân. Nhà nước quan tâm đến nhu cầu của từng bộ phận nhân dân để giải quyết. Thậm chí khi các tổ chức tôn giáo có nhu cầu sử dụng đất để thờ tự, để hoạt động tôn giáo, nhà nước đã từng cung cấp đất cho họ sử dụng mà không phải trả thuế sử dụng đất."
Trước đó, hôm 27.12, Đức Tổng Giám Mục Ngô Quang Kiệt nói với BBC rằng Giáo hội Công giáo đã nhiều lần gửi đơn từ xin nhà nước trả lại toà nhà cùng số 40 phố Nhà Chung với Tòa Giám Mục nhưng "đơn thư chỉ rơi vào im lặng".
Theo cha Kiệt, chẳng hạn có như đơn của người tiền nhiệm của ông gửi cho các cấp lãnh đạo Việt Nam năm 2000 và sau này ông cũng yêu cầu nữa.
Ông nói hiện Tòa Giám Mục thì chật chội, có nhu cầu xin lại Tòa Khâm Sứ vốn đã và đang bị quận Hoàn Kiếm dùng vào các mục tiêu không tốt.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thế Doanh thì:
"Việc này vẫn chưa được một cơ quan nào đó có thẩm quyền ở địa phương báo cáo. Hà Nội cũng chưa có báo cáo cụ thể. Bản thân Tòa Giám Mục sau vụ việc này cũng chưa báo cáo cụ thể."
Trước việc giáo dân và giáo sĩ than phiền về cách quận Hoàn Kiếm từng sử dụng tòa nhà vào mục đích kinh doanh vũ trường, khách sạn ông đáp rằng:
"Trước khi các vụ này xảy ra, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu TP Hà Nội dùng tất cả các việc thi công, không được sử dụng khu đất và tòa nhà vào mục đích kinh doanh, vũ trường, khách sạn. Tuyệt đối không được. Trước mắt thì có thể sử dụng làm nơi công công, công viên, cây xanh, trong đó có đồng bào công giáo. Còn nhu cầu của Giáo hội đến đâu thì Giáo hội đặt vấn đề."
Ông nói Ban Tôn giáo Chính phủ đã góp ý kiến cho Hà Nội không nên "xây dựng thành trung tâm thương mại hoặc vũ trường, khách sạn, vì hoạt động ồn ào như thế làm ảnh hưởng đến sự tôn nghiêm của tôn giáo".
Ông cam kết rằng sẽ không có chuyện như Giáo hội tưởng là thành phố lại cho dùng khu đất và tòa nhà làm vũ trường, khách sạn trở lại sau khi họ "tranh thủ mở điểm trông xe máy".
Cầu nguyện đông người

Theo bản tin trên mạng của Thông tấn xã Công giáo (Viet Catholic News), trưa ngày đầu năm 1.1.2008, linh mục làm lễ ở Nhà Thờ Lớn đã nói:
"Năm mới chúng ta có nhiều ước vọng Một trong những ước vọng cháy bỏng nhất là chúng ta xin lại được nhà đất Toà Khâm Sứ. Để cho điều ấy trở thành hiện thực, chúng ta cần phải cầu nguyện và hành động. Chúng ta hành động chứ không bạo động."
Sau đó, vị linh mục đã mời các giáo dân tiến bước về phía tòa nhà, đi đầu là một lễ rước.
Đám rước đông đảo đã được công an giao thông giúp đỡ giữ trật tự ở phố Nhà Chung vốn nhỏ hẹp.
Tuy Tòa Khâm sứ đã khóa công nhưng Viet Catholic News viết rằng người ta "Hoan hô các anh cảnh sát giao thông tuyệt vời giữ trật tự cho giáo dân cầu nguyện."
Trước câu hỏi của BBC về ảnh hưởng của vụ hàng nghìn giáo dân cầu nguyện đối với việc bình thường hóa quan hệ Việt Nam-Vatican, ông Nguyễn Thế Doanh cho hay việc thiết lập quan hệ ngoại giao:
"Đang trao đổi với Vatican, trên tinh thần đối thoại, tôn trọng lẫn nhau vì lợi ích của người Công giáo nhưng cũng vì lợi ích chung".
Đài BBC cũng hỏi ông liệu trong tương lai, nếu Việt Nam và Tòa Thánh có quan hệ ngoại giao thì liệu Tòa Khâm sứ hiện nay có thể trở thành trụ sở cho đại sứ của Vatican hay không. Ông Doanh nói:
"Nếu trong trong tương lai nếu có thiết lập quan hệ như thế thì việc chọn trụ sở như thế nào, ở đâu chỉ là phụ, không có gì quan trọng lắm.

*******************