KẺ TÀN PHÁ - NGƯỜI CHỮA LÀNH

Trong tuần lễ cuối năm 2006 thế giới đuợc chứng kiến hai cái chết khác biệt của hai con người hoàn toàn trái ngược: Cựu Tổng thống Hoa kỳ, Gerald Ford nhắm mắt qua đời một cách bình yên vào chiều ngày 26 tháng 12 trong sự xum họp của toàn thể gia đình và nhà độc tài xứ Iraq, Saddam Hussein bị xử chết bằng cách treo cổ vào tảng sáng ngày 30 tháng 12-2006 với sự chứng kiến của các kẻ thù của ông. Sự khác biệt giữa hai cái chết này nói lên sự khác biệt giữa cá tính và cuộc đời của hai người. Chúng ta có thể điểm qua hai con người, hai cuộc đời lãnh tụ để có thể thấy được  sự khác biệt giữa lẽ phải, bình yên với hung tàn, bất ổn.
Cựu Tổng thống Gerald Ford là một người Mỹ bình thường, ông sinh ra và lớn lên tại một miền quê Tiểu bang Michigan, là một học sinh kiêm cầu thủ bóng đá, gia nhập quân đội khi nước nhà cần đến, làm đại diện dân tại quốc hội trong một phần tư thế kỷ và vì một hoàn cảnh chính trị bất ngờ, ông trở thành vị Tổng thống thứ 38 của Hoa Kỳ.
Nhà độc tài Saddam Hussein cũng sinh ra tại một miền quê nghèo khó của Iraq, bị ngược đãi bởi người cha ghẻ, bỏ nhà đi bụi đời, được trợ giúp bởi một người chú luôn sống trong sự thù hằn người Tây phương, Do thái và người Ba tư. Ông leo lên đỉnh cao của quyền lực bởi những mánh khóe, cơ hội và thủ tiêu, giết hại kẻ chống lại mình.
Saddam Hussein bắt đầu có quyền hành khi đảng Baathists của ông  cướp được chính quyền qua một cuộc đảo chánh quân sự. Ông áp dụng triệt để đường lối cai trị của Stalin, nhà độc tài Liên Xô mà ông coi như là thần tượng bằng cách ám sát, thủ tiêu, bắt bớ nhửng kẻ nào mà ông thấy cần để củng cố và gìn giữ quyền hành cho mình. Ngày 16 tháng 7-1979, tự đặt mình làm tổng thống sau đó mời họp đại hội đảng, gọi từng tên các đối thủ chính trị của mình, ra lệnh cho thủ hạ kéo khỏi phòng họp và xử tử. Ông coi mạng thường dân của ông như cỏ rác, thản nhiên lường gạt và giết chết con rể của mình vì chúng dám chống đối ông. Ông phát động cuộc chiến với Iran, kéo dài suốt 8 năm, tổn hại trên một triệu sinh linh mà không đem lại một kết qủa nào. Ông cũng mở cuộc tấn công xứ Kuwait để xóa nợ với quốc gia này, ông không lường trước được sức mạnh và kỹ thuật quân sự của Hoa kỳ, trân chiến chỉ kéo dài có 100 giờ đồng hồ, để lại 85 ngàn xác lính Iraq trên chiến địa và gần 200 ngàn bị bắt làm tù binh. Không thắng được Iran, ông ra lệnh tàn sát hằng chục ngàn dân Kurd bằng hơi độc vì ông cho rằng họ có ý về phe với Iran.  Khi bị ám sát hụt tại một làng nhỏ vốn là căn cứ của một nhóm chống đối, ông đã ký giấy ra lệnh tàn sát 148 dân làng này, hành động và những giấy tờ có liên hệ đến cuộc tàn sát này đã là những chứng cớ rõ rệt đem lại bản án tử hình cho ông vào ngày 5 tháng11-2006. Trong lúc nhân dân và đất nước Iraq phải sống trong sự nghèo khổ, sợ sệt thì ông và gia đình hưởng thụ tất cả mọi sự giầu sang do tài nguyên dầu hỏa và quyền lực đem lại. Saddam Hussein không ngừng tham vọng làm bá chủ vùng Trung đông, ông tự coi mình là lãnh tụ khối Ả rập và muốn chống đối Tây phương, tiêu diệt Do thái nên đã cố gắng để có sức mạnh nguyên tử hầu có thể đe dọa láng giềng. Vì tham vọng này nên đã khiến các nước Tây phương, nhất là Hoa kỳ phải lo âu và cũng là lý do đem đến cuộc chiến giữa Hoa kỳ và Iraq trong gần 4 năm vừa qua. Ngày 9 tháng 4-2003, thủ đô Baghdad rơi vào tay Hoa kỳ, ngày 13 tháng 12-2003, Saddam Hussein bị bắt sống, tháng 12-2005 bị đưa ra toà án vì tội thảm sát thường dân, ngày 5 tháng 11 bị kết án tử hình và sáng ngày 30 tháng 12-2006 bị treo cổ.
Trái ngược lại với sự tàn bạo và vô nhân của Saddam Hussein, Cựu Tổng thống Gerald Ford được coi như là một người hiền lành, thật thà và ngay thẳng như lời chủ tịch Hạ viện Dennis Haster nói trong lễ thăm viếng tại thủ đô Hoa Thịnh đốn: “Vào năm 1974, Hoa kỳ không cần một đến một ông vua khôn ngoan hay một hoàng tử chiến sĩ , chúng ta cần một người chữa lành, một người thật thà, ngay thẳng và can đảm. Chúng ta cần Gerald Ford”.
Khi phó tổng thống Spiro Agnew bị truất phế vì gian lận tiền thuế, ông Gerald Ford khi ấy là lãnh tụ khối thiểu số Cộng hòa tại hạ viện được đề cử thay thế. Ít lâu sau đó khi Tổng thống Richard Nixon phải từ chức vì vụ Watergate, ông Gerald Ford được lên thay theo như điều khoản thứ 25 của hiến pháp Hoa kỳ. Trong bài diễn văn nhậm chức, ông Ford nói “tôi nhậm chức trong một trường hợp rất đặc biệt, khi mà tâm hồn chúng ta xao xuyến, con tim chúng ta hồi hộp trước hoàn cảnh đất nước này”
Thật thế, Hoa kỳ đang ở trong một tình trạng khủng hoảng chính trị và xã hội trầm trọng, cuộc chiến sắp tàn tại Việt Nam đã làm cho vai trò quốc tế của Hoa kỳ bị thương tổn nặng nề, xã hội Hoa kỳ sắp rơi vào cơn suy thoái vì những tốn kém của chiến tranh và sự chống đối của người dân. Vụ án Watergate đã làm cho nhân dân Hoa kỳ mất hết tin tưởng vào những người lãnh đạo, chính trường phân hóa và chính ông Gerald Ford đã là một biểu tượng cho sự khủng hoảnh chính trị vì ông là một vị Phó tổng thống, đồng thời một Tổng thống đầu tiên trong lịch sử Hoa kỳ không do người dân bầu lên.
Việc làm đầu tiên của ông trong chức vụ Tổng thống là hoàn toàn ân xá cho cựu tổng thống Nixon khỏi bị những trừng phạt do vụ án Watergate đem lại. Có nhiều người cố vấn chung quanh khuyên ông không nên làm vì chắc chắn sẽ đem lại những thiệt hại cho ông và cho đảng của ông, nhưng ông quyết định làm với tất cả quyền hành hiến định đã dành cho ông. Vì việc này ông đã bị nhiều người chỉ trích và cũng là nguyên nhân chính khiến ông bị thất cử trong cuộc bầu tổng thống vào năm 1976. Khi được hỏi lý do nào khiến ông làm như vậy, ông trả lời rất chân thành và giản dị là ông không muốn nhìn thấy một vị Tổng thống phải ngồi tù. Nhưng ông đã làm đúng, như lời vị Tổng thống kế nhiệm ông, Jimmy Carter mở đầu bài diễn văn nhậm chức “ Bản thân tôi và thay mặt cho nhân dân Hoa kỳ, xin cảm ơn tất cả những gì vị tiền nhiệm tôi đã làm để hàn gắn lại những đổ vỡ của đất nước Hoa kỳ trong thời gian vừa qua”
Con người rất bình dị và thật thà đó đã làm nhiều việc rất đáng kể cho hòa bình thế giới và ổn định Hoa kỳ: Ông đã hòa giải và đưa hai kẻ thù không đội trời chung Do thái và Ai cập vào bàn hội nghị. Ông đã cùng với Tổng thống Liên xô Brezhnev ký hòa ước hạn chế vũ khí nguyện tử và ông cũng đã vận động để hình thành hiệp ước Hensinki mở đầu cho phong trào bảo vệ nhân quyền trên thế giới. Làm việc với hai tay bị bó buộc bởi sự kiểm soát và bất đồng ý của Quốc hội Hoa kỳ, ông đã cố gắng đưa Hoa kỳ ra khỏi cuộc suy thoái bằng cách giảm thuế và phủ quyết nhiều dự án chi tiêu không cần thiết. Ông đã cố gắng nghe ngóng mọi nguyện vọng của tất cả những người chung quanh để có thể đem ra một đường lối dung hòa và chắc chắn. Người ta có thể coi ông như là một tổng thống không có tài gì đặc biệt nhưng người ta không thể phủ nhận những sự cố gắng, ngay thẳng và làm việc hết tâm hồn và khả năng của ông trong chức vụ tổng thống. Giữ chức Tổng thống bất đắc dĩ trong một thời gian ngắn, chỉ có 29 tháng, ông Gerald Ford đã không làm một việc gì có thể kể là kinh thiên động địa nhưng tất cả những việc tầm thường và nhỏ nhoi ông làm đã đem lại ổn định cho Hoa kỳ và hòa bình cho thế giới.
Có thể nói Gerald Ford là một vị Tổng thống hòa bình và nhân ái. Trong một cuộc phỏng vấn ông đã tâm sự là nếu trong vai trò tổng thống và với tất cả những tài liệu tình báo như thế ông sẽ không mở cuộc chiến với Iraq. Ông đã yêu cầu giữ kín lời tuyên bố này cho đến khi ông qua đời chỉ vì ông không muốn gây khó dễ cho đương kim Tổng thống Bush. Toàn thể nhân dân Hoa kỳ đã tỏ lòng mến yêu và thương tiếc ông qua những hình ảnh và lời phúng điếu trong ngày quốc táng dành cho một vị Tổng thống có công lớn với quốc gia.

Nguyên Việt