Làm Công Dân Chân Chính
Tài Liệu:
Đào Luyện Lương Tâm Để Làm Công Dân Chân Chính”
Một Lời Mời Gọi về Trách Nhiệm Chính Trị của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ
Theo bản tin của National Catholic Reporter ngày 14 tháng 11 vừa qua, Hội Đồng Giáo Mục Hoa Kỳ đã bỏ phiếu chấp thuận tài liệu “Làm Công Dân Chân Chính” với 97.8% phiếu thuận. Tài liệu này được soạn thảo nhằm mục đích hướng dẫn người Công Giáo Hoa Kỳ trong mùa bầu cử 2008 tới.
Đức Cha Nicholas DiMarzio của Brooklyn nói rằng: “Tài liệu này là kết quả của một tiến trình vô tiền khoáng hậu qua việc cẩn thận lắng nghe, tham khảo rộng rãi và làm việc tận lực để tạo nên một sự đồng tâm của trong giáo hội về điều gì là chân thật trong giáo huấn Công Giáo và có thể hợp nhất Hội Đồng Giám Mục chúng tôi.”
“Văn kiện này không thể coi là thuộc loại thiên đảng phái, hữu khuynh, tả khuynh, Dân Chủ hay Cộng Hòa. Tài liệu này kêu gọi người Công Giáo dùng đức tin của mình mà uốn nắn đời sống chính trị của họ, chứ không phải ngược lại.”
Đức Cha Samuel Aquila của Fargo, North Dakota nói: “Nếu chúng tôi không cảnh giác dân chúng rằng việc chọn lựa những gì tự bản chất là xấu có ảnh hưởng đến phần rỗi của họ, thì chúng tôi không làm tròn phận sự của những vị thầy.”
“Làm Công Dân Chân Chính” đưa ra hai cám dỗ mà người Công Giáo phải tránh trong việc quyết định khi bỏ phiếu.
Cám dỗ thứ nhất là không cần phân biệt giữa những loại khác nhau của vấn đề liên quan đến sự sống và nhân phẩm. Tài liệu nhấn mạnh: “Sự cố tình và trực tiếp hủy hoại sự sống của những người vô tội luôn luôn là điều sai chứ không phải chỉ là một trong những vấn đề.”
Cám dỗ thứ hai là việc “lạm dụng những sự phân biệt cần thiết về luân lý này như là một cách để coi thường hay khước từ những đe dọa nghiêm trọng đến sự sống và nhân phẩm.”
Trong khi nhấn mạnh đến việc chống lại những sự dữ tuyệt đối như phá thai và kỳ thị chủng tộc, tài liệu này cũng nhận rằng trong vài trường hợp, người Công Giáo có thể bầu cho những người ủng hộ phá thai nếu có những “lý do tương xứng” để làm như thế. Nhưng lại không nói “lý do tương xứng là gì”. [Có thể tùy Giám Mục địa phương quyết định. Trường hợp điển hình là khi chỉ có ứng viên ủng hộ phá thai thì phải bầu cho người nào ít hại nhất về các vấn đề luân lý khác].
Về vấn đề này, Đức Tổng Giám Mục Charles Chaput nhấn mạnh rằng cần phải đưa ra giới hạn. Ngài nói với National Catholic Reporter rằng:
“Tôi nghĩ rằng có những lý do chính đáng để bỏ phiếu cho những người không đồng ý với Hội Thánh về vấn đề phá thai, nhưng đó phải là một lý do mà bạn có thể tự tin mà giải thích với Chúa Giêsu và các nạn nhân bị phá thai khi bạn gặp Chúa và họ vào ngày Phán Xét. Đó là điều kiện duy nhất.”
Đây là lần đầu tiên mà tài liệu “Làm Công Dân Chân Chính” được soạn thảo bởi nhiều ủy ban khác nhau của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ và được trình lên toàn thể Hội Đồng để bỏ phiếu. Tài liệu này là đề nghị chung của ủy ban Chính Sách Quốc Nội, Chính Sách Quốc Tế, Hoạt Động Phò Sự Sống, Truyền Thông, Tín Lý, Giáo Dục và Di Dân.
Sau đây chúng tôi xin lần lượt dịch từng phần của tài liệu này để các tín hữu Công Giáo Việt Nam có tài liệu tham khảo.
GLV Phaolô Phạm Xuân Khôi
************************
Nội Dung
PHẦN I - Đào Luyện Lương Tâm Để Làm Công Dân Chân Chính: Suy Tư Của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ Về Giáo Huấn Hội Thánh Và Đời Sống Chính Trị
Nhập Đề
Tại sao Hội Thánh Dạy về Những Vấn Đề Liên Quan Đến Chính Sách Công Cộng?
Ai Trong Hội Thánh Nên Tham Gia vào Đời Sống Chính Trị?
Hội Thánh Làm Gì Đề Giúp Tín Hữu Công Giáo Nói về Những Vấn Đề Chính Trị và Xã Hội?
Một Lương Tâm Được Đào Luyện Kỹ Càng
Đức Tính Khôn Ngoan
Làm Lành Lánh Dữ
Có Những Quyết Định về Luân Lý
Hội Thánh Nói Gì về Học Thuyết Xã Hội của Hội Thánh Nơi Công Cộng? - Bảy Đề Tài Chính.
Quyền Sống và Phẩm Giá Con Người
Mời Gọi Sống Trong Gia Đình, Cộng Đồng và Tham Gia
Quyền Lợi và Nhiệm Vụ
Thương Yêu Người Nghèo và Người Yếu Thế
Giá Trị Lao Động và Quyền Lợi Công Nhân
Đoàn Kết
Chăm Sóc cho Tạo Vật của Thiên Chúa
Kết Luận
Phần II. Áp Dụng Giáo Huấn Công Giáo vào Những Vấn Đề Chính Yếu: Tóm Lược Lập Trường của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ.
Sự Sống Con Người
Đời Sống Gia Đình
Công Bằng Xã Hội
Đoàn Kết Toàn Cầu
Phần III. Mục Đích của Đời Sống Chính Trị: Các Thách Đố cho Dân Chúng, Các Ứng Cử Viên và Nhân Viên Chính Phủ
Tài Liệu Tham Khảo
Các Văn Kiện Chính của Công Giáo về Đời Sống Công Cộng và Các Vấn Đề Luân Lý
PHẦN IĐÀO LUYỆN LƯƠNG TÂM ĐỂ THÀNH CÔNG DÂN TRUNG THỰC
SUY TƯ CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC HOA KỲ VỀ GIÁO HUẤN HỘI THÁNH VÀ ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊNhập Đề
1. Là một dân tộc, chúng ta cùng chia sẻ những phúc lành và sức mạnh, kể cả một truyền thống tự do tôn giáo và quyền tham gia chính trị. Tuy nhiên, như một dân tộc, chúng ta cũng phải đương đầu với những khó khăn trầm trọng là những khó khăn hiển nhiên về chính trị mà lại có những chiều kích luân lý sâu xa.
2. Chúng ta là một quốc gia được xây dựng trên nền tảng “sự sống, tự do, và theo đuổi hạnh phúc,” nhưng người ta đang không hoàn toàn bảo vệ chính quyền, nhất là của những thai nhi, là phần tử yếu đuối nhất của gia đình Hoa Kỳ. Chúng ta được mời gọi để làm những người xây dựng hoà bình trong một quốc gia đang có chiến tranh. Chúng ta là một quốc gia đã thề hứa theo đuổi “tự do và công lý cho mọi người,” nhưng chúng ta thường bị quá chia cách bởi lằn ranh màu da, chủng tộc, và sự thiếu cân bình về kinh tế. Chúng ta là một quốc gia của những người di dân, đang cố gắng để diễn tả những khó khăn của những người di dân mới đang sống giữa chúng ta. Chúng ta là một xã hội được xây dựng trên sức mạnh của các gia đình, được mời gọi để bảo vệ hôn nhân và nâng đỡ đời sống luân lý và kinh tế của các gia đình. Chúng ta là một dân tộc hùng cường trong một thế giới bạo động, phải đương đầu với khủng bố và đang cố gắng xây dựng một thế giới an toàn, công bình và hoà bình hơn. Chúng ta là xã hội giàu sang mà trong đó còn có quá nhiều người đang sống trong nghèo khổ, thiếu những săn sóc về sức khỏe, và những nhu cầu thiết yếu của đời sống. Chúng ta là thành phần của một cộng đồng thế giới đang đương đầu với những đe dọa khẩn cấp về môi sinh để chúng ta tồn tại. Những thách đố này nằm ở trọng tâm của đời sống công cộng và ở trung điểm của việc theo đuổi công ích.
3. Trong nhiều năm qua, chúng tôi, các Giám Mục Hoa Kỳ đã tìm cách chia sẻ các giáo huấn Công Giáo về đời sống chính trị. Chúng tôi đã làm như thế qua hàng loạt những lời phát biểu được công bố mỗi bốn năm đặt trọng tâm vào “nhiệm vụ chính trị” và “nhiệm vụ công dân chân chính.” Trong tài liệu này chúng tôi tiếp tục thông lệ này, duy trì sự liên tục của những điều chúng tôi đã nói trong quá khứ dưới ánh sáng của những thách đố mới mà quốc gia và thế giới của chúng ta đang phải đương đầu. Đây không phải là những giáo huấn mới, mà là xác định lại những gì Hội Đồng Giám Mục và Hội Thánh hoàn vũ đã dạy. Là người Công Giáo, chúng ta là phần tử của một cộng đồng có một gia sản phong phú giúp cho chúng ta phán đoán những thách đố trong đời sống công cộng và góp phần vào việc đem lại công bằng và hoà bình hơn cho mọi người.
4. Một phần của gia tài phong phú về công dân chân chính là giáo huấn của Công Đồng Vaticanô II trong Tuyên Ngôn về Tự Do Tôn Giáo (Dignitatis Humanae). Tuyên ngôn này nói rằng: “chính xã hội sẽ được hưởng nhờ những lợi ích của công lý và hòa bình, phát sinh do lòng trung thành của con người đối với Thiên Chúa và Thánh Ý Ngài” (số 6). Hoạt động cho công lý đòi hỏi tinh thần và tâm hồn của người Công Giáo được giáo dục và đào luyện để biết và thực hành toàn thể đức tin.
5. Công bố này nhấn mạnh đến vai trò của Hội Thánh trong việc đào luyện lương tâm, và nhiệm vụ luân lý của mỗi mỗi người Công Giáo phải lắng nghe, đón nhận, và thực thi giáo huấn của Hội Thánh trong nhiệm vụ đào luyện lương tâm của mình suốt đời. Với nền tảng này, người Công Giáo có thể lượng giá các lập trường chính trị, các cương lĩnh của các đảng phái, và những lời hứa cũng như việc làm của các ứng cử viên theo ánh sáng Tin Mừng và giáo huấn của Hội Thánh về luân lý và xã hội để xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn.
6. Chúng tôi cố gắng thực thi việc này bằng cách trả lời bốn câu hỏi: (1) Tại sao Hội Thánh lại dạy về những vấn đề liên quan đến những chính sách công cộng? (2) Những ai trong Hội Thánh nên tham gia vào đời sống chính trị? (3) Hội Thánh làm thế nào để giúp người Công Giáo nói về những vấn đề chính trị và xã hội? (4) Hội Thánh nói gì về học thuyết xã hội Công Giáo cho quần chúng?
7. Trong công bố này, chúng tôi, các Giám Mục không có ý bảo người Công Giáo phải bầu cho ai hay không được bầu cho ai. Mục đích của chúng tôi là giúp họ đào luyện lương tâm theo chân lý của Thiên Chúa. Chúng tôi công nhận rằng nhiệm vụ chọn lựa trong đời sống chính trị là nhiệm vụ của mỗi cá nhân theo một lương tâm được đào luyện chu đáo, và sự tham gia của họ vượt trên việc bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử.
8. Trong những năm bầu cử, có thể có nhiều bản tin và hướng dẫn bầu cử được xuất bản và phát hành. Chúng tôi khuyến khích người Công Giáo hãy tìm đọc những tài liệu do chính Giám Mục, Hội Đồng Giám Mục tiểu bang của họ, hay Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ cho phép. Công bố này có mục đích suy luận và bổ túc chứ không thay thế cho các giáo huấn của các Giám Mục của giáo phận hay tiểu bang của quý vị. Dựa theo những suy tư này và của các Giám Mục địa phương, chúng tôi khuyến khích người Công Giáo trên toàn nước Mỹ tích cực tham gia vào tiến trình chính trị, nhất là trong thời buổi thử thách này.Tại sao Hội Thánh Dạy về Những Vấn Đề Liên Quan Đến Chính Sách Công Cộng?
9. Nhiệm vụ của Hội Thánh phải tham gia vào việc hình thành luân lý tính của xã hội là một đòi hỏi của đức tin. Đó là một phần căn bản của sứ vụ mà chúng tôi đã nhận được từ Đức Chúa Giêsu Kitô, Đấng ban cho chúng ta một cái nhìn về sự sống được mặc khải trong Thánh Kinh và Thánh Truyền. Để phản ảnh giáo huấn của Công Đồng Vaticanô II: “Ngôi Lời làm người, trong khi tỏ cho chúng ta thấy tình yêu của Chúa Cha, cũng cho chúng ta thấy làm người thật sự là gì” (xem Gaudium et Spes, số 22). Tình yêu mà Đức Kitô dành cho chúng ta giúp chúng ta thấy thật rõ nhân phẩm của chúng ta, và thôi thúc chúng ta yêu mến tha nhân như Người đã yêu thương chúng ta. Đức Kitô, Vị Thầy, chỉ cho chúng ta điều gì là chân thật và tốt lành, nghĩa là điều gì phù hợp với với bản tính con người của chúng ta như những thụ tạo tự do và thông minh, được tạo dựng theo và giống hình ảnh Thiên Chúa, và được Đấng Tạo Hóa ban cho nhân phẩm và nhân quyền.
10. Những gì mà đức tin dạy chúng ta về phẩm giá con người và về sự thánh thiêng của sự sống của mỗi người giúp chúng ta thấy rõ hơn, và cùng là những chân lý mà chúng ta nhận thức được qua hồng ân lý trí con người. Trọng tâm của những chân lý này là việc tôn trọng nhân phẩm của mỗi người. Đây là điểm nòng cốt của giáo huấn về luân lý và xã hội Công Giáo. Bởi vì chúng ta là những người có cả đức tin lẫn lý trí, nên việc chúng ta đem những chân lý thiết yếu về sự sống con người và nhân phẩm ra chỗ công cộng là điều hợp tình và cần thiết. Chúng ta được mời gọi để thực thi mệnh lệnh của Đức Kitô là: ‘hãy yêu thương nhau” (Ga 13:34). Chúng ta cũng được mời gọi để đề cao hạnh phúc của tất cả mọi người, để chia sẻ phúc lành với những người thiếu thốn, để bảo vệ hôn nhân, và sự sống cùng nhân phẩm của mọi người, nhất là những người yếu đuối, cô thế, và không có tiếng nói. Trong Thông Điệp đầu tiên, Deus Caritas Est, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đã giải thích rằng: “đức ái phải tác động toàn thể đời sống người tín hữu giáo dân, và như thế bao gồm cả các hoạt động chính trị của họ, sống như “bác ái xã hội” (số 29).
11. Có người đặt ra vấn đề là việc Hội Thánh giữ một vai trò trong đời sống chính trị có hợp lý không. Nhiệm vụ phải dạy về các giá trị luân lý hình thành đời sống chúng ta, kể cả đời sống công cộng, là trọng tâm của sứ vụ mà Đức Chúa Giêsu Kitô trao cho Hội Thánh. Hơn nữa, Hiến Pháp Hoa Kỳ bảo đảm quyền tham gia và lên tiếng của mỗi tín hữu và của các cơ quan tôn giáo mà chính quyền không được can thiệp, ủng hộ hay kỳ thị. Luật dân sự phải công nhận hoàn toàn và bảo vệ quyền lợi, nhiệm vụ và các dịp thuận lợi của Hội Thánh để tham gia vào xã hội mà không được bắt họ phải từ bỏ hay coi nhẹ những xác tín quan trọng về luân lý của họ. Truyền thống đa dạng của quốc gia chúng ta được gia tăng thay vì bị đe dọa khi mà những những nhóm tôn giáo và những người có tín ngưỡng đem những sự xác tín và quan tâm của họ vào đời sống công cộng. Thực ra, các giáo huấn của Hội Thánh phù hợp với những giá trị căn bản đã thành hình lịch sử quốc gia chúng ta: “sự sống, tự do, và theo đuổi hạnh phúc.”
12. Cộng đồng Công Giáo đem đến cho cuộc đối thoại chính trị những tài nguyên quan trọng cho tương lai của dân tộc chúng ta. Chúng ta đem vào một cơ cấu luân lý kiên định – rút ra từ lý trí căn bản của con người được soi sáng bởi Thánh Kinh và giáo huấn Hội Thánh - để định giá các vấn đề, các cương lĩnh chính trị, và các cuộc tranh cử. Chúng ta cũng đem lại kinh nghiệm rộng rãi trong việc phục vụ những người thiếu thốn – giáo dục người trẻ, săn sóc bệnh nhân, cung cấp chỗ ở cho những người vô gia cư, giúp đỡ các phụ nữ gặp khó khăn khi thai nghén, cho người đói ăn, đón chào những người di cư và tản cư, mở rộng tay trong việc đoàn kết toàn cầu, và theo đuổi hoà bình.Ai Trong Hội Thánh Nên Tham Gia vào Đời Sống Chính Trị?
13. Theo Truyền Thống Công Giáo, làm công dân có trách nhiệm là một nhân đức, và tham gia vào đời sống chính trị là một bổn phận luân lý. Bổn phận này bắt nguồn từ quyết tâm khi chúng ta chịu phép Thánh Tẩy là theo Đức Chúa Giêsu Kitô và làm nhân chứng cho Người trong mọi việc chúng ta làm. Như Sách Giáo Lý Công Giáo nhắc nhở chúng ta: “Tất cả mọi người phải tham gia, tùy theo địa vị và vai trò của mình, để mưu cầu công ích. Bổn phận này gắn liền với phẩm giá con người…. Các công dân phải tích cực tham gia càng nhiều càng tốt vào đời sống xã hội” (câu 1913-1915).
14. Tiếc là việc chính trị ở nước chúng ta thường là một cuộc thi đua của những thế lực tư lợi, những công kích theo đảng phái, những lời tuyên truyền, và những lời nói gia dĩ trên các phương tiện truyền thông đại chúng. Hội Thánh kêu gọi một loại tham gia chính trị khác: một sự tham gia được thành hình bởi các xác tín về luân lý của những lương tâm được đào luyện kỹ càng, và chú tâm vào phẩm giá của từng con người, việc theo đuổi công ích, cùng bảo vệ những người yếu đuối và cô thế. Lời kêu gọi làm công dân chân chính xác nhận tầm mức quan trọng của việc tham gia chính trị và quả quyết rằng phục vụ quần chúng là một ơn gọi có giá trị. Là người Công Giáo chúng ta phải được hướng dẫn bởi xác tín về luân lý của chúng ta nhiều hơn là sự ràng buộc của chúng ta với một đảng phái chính trị hay một phe phái tư lợi. Khi cần thiết, sự tham gia của chúng ta phải giúp biến đổi đảng phái mà chúng ta đang tham gia; chúng ta không được để đảng phái biến đổi chúng ta đến nỗi chúng ta bỏ quên hay chối từ những chân lý căn bản về luân lý. Chúng ta được mời gọi để đem các nguyên tắc, những chọn lựa chính trị, những giá trị và lá phiếu của chúng ta lại với nhau, để góp phần xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn.
15. Các giáo sĩ và giáo dân có vai trò bổ túc cho nhau trong đời sống công cộng. Chúng tôi, các Giám Mục, có nhiệm vụ chính là trao lại giáo huấn về luân lý và xã hội của Hội Thánh. Cùng với các linh mục và các phó tế, được sự giúp đỡ của các tu sĩ và các giáo dân có vai trò lãnh đạo trong Hội Thánh, chúng tôi có nhiệm vụ dạy những nguyên tắc luân lý căn bản để giúp người Công Giáo đào luyện lương tâm của họ cho đúng, để hướng dẫn họ trong những quyết định công cộng theo chiều kích luân lý, và khuyến khích các tín hữu thi hành nhiệm vụ của họ trong đời sống chính trị. Để làm tròn những trọng trách này, các nhà lãnh đạo Hội Thánh phải tránh ủng hộ hay chống đối các ứng cử viên, hoặc bảo dân chúng phải bầu cử thế nào. Như Đức Thánh Cha Bêneđictô XVI đã nói trong Deus Caritas Est,
Hội Thánh muốn giúp đỡ để đào luyện lương tâm trong đời sống chính trị, và khuyến khích biểu biết hơn về những đòi hỏi chân chính của công lý cũng như sẵn sàng hơn để hành động theo chúng, ngay cả khi hành động này trái ngược với những hoàn cảnh có lợi cho cá nhân…. Hội Thánh không thể và không được tự mình lăn vào cuộc chiến chính trị để đem lại một xã hội công bình nhất có thể được. Hội Thánh không thể và không được quyền thay thế quốc gia. Nhưng đồng thời Hội Thánh cũng không thể và không được đứng ngoài lề trong cuộc chiến cho công lý (số 28).
16. Như Đức Thánh Cha cũng dạy trong Deus Caritas Est, “nhiệm vụ trực tiếp để làm việc cho một trật tự công bình của xã hội là nhiệm vụ của giáo dân” (số 29). Nhiệm vụ này khẩn thiết hơn bao giờ hết trong môi trường chính trị hiện nay, khi mà người Công Giáo có thể cảm thấy bị cô lập về chính trị, nhận thức rằng không có một đảng nào và quá ít ứng cử viên hoàn toàn chia sẻ quyết tâm của Hội Thánh trong việc tôn trọng sự sống và phẩm giá của mọi con người từ khi thụ thai đến khi chết tự nhiên. Nhưng đây không phải là lúc để chúng ta rút lui hay nản chí; mà là lúc để chúng ta nhập cuộc trở lại. Nhờ đào luyện lương tâm của mình theo giáo huấn Công Giáo, giáo dân Công Giáo nam cũng như nữ có thể nhập cuộc một cách tích cực: ứng cử vào các chức vụ; làm việc trong một đảng phái chính trị; truyền thông những quan tâm của mình và quan điểm của mình cho những viên chức được bầu ra; cùng tham gia xứ vụ xã hội của giáo phận hay những cơ quan hỗ trợ, những sáng kiến của các hội nghị Công Giáo tiểu bang, những tổ chứng cộng đồng, và những cố gắng khác nhằm áp dụng những giáo huấn luân lý chân chính ở nơi công cộng. Ngay cả những người không thể bầu cử cũng có quyền có tiếng nói về những vấn đề ảnh hưởng đấn đời sống của họ và công ích.
(Còn tiếp)