THÔNG ĐIỆP CỦA ĐỨC THÁNH CHA BIỂN-ĐỨC XVI :

NẾU MUỐN CÓ HOÀ BÌNH, HÃY ỦNG HỘ GIA ĐÌNH

Ngày Hoà Bình Thế Giới lần thứ 4 (2008)

Đó có thể coi là tựa đề phần đầu thông điệp của Đức Thánh Cha Biển-Đức  XVI cho Ngày Hoà Bình Thế Giới 2008, có chủ đề : « GIA ĐÌNH NHÂN LOẠI, CỘNG ĐỒNG HÒA BÌNH ».
Thông điệp nầy được giới thiệu vào ngày 10.12 tại Vatican do Đức hồng y Renato Raffaele Martino,chủ tịch Hội Đồng Giáo Hoàng Công Lý và Hoà Bình và Đức GM thư ký Giampaolo Crepaldi.
Ai ai cũng nhớ câu la-tinh xưa nói rằng : “nếu muốn có hoà bình,thì hãy chuẩn bị chiến tranh (si vis pacem,para bellum), nhưng được phúc-âm-hóa bởi Đức Biển-Đức XVI, câu nầy đúng hơn có thể khắc sâu vào tâm trí con cái ngữ pháp của thiên niên kỷ thứ ba,dạy cho biết rằng gia đình « là nhân tố chính yếu của hoà bình ».
Và Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng,vì lý do ấy, « bạo lực,nếu phạm trong gia đình », thì bị coi « như đặc biệt không thể dung thứ được ».
Nhưng thay vì nói về « ngữ pháp », Đức Thánh Cha thích nói về « từ vựng » [đối lập với ngữ pháp.BTGH] hơn, khi nói : « Từ vựng gia đình là một từ vựng hoà bình ; Đó chính là nơi cần kín múc luôn luôn để không đánh mất thói quen sử dụng từ ngữ về hoà bình ». Hoặc đúng hơn, khi Người nói về « ngữ pháp », đó là những cử chỉ chứ không phải là những lời nói : « Trong sự lạm phát ngôn ngữ, xã hội không thể đánh mất sự tham chiếu về ‘ngữ pháp’nầy rằng Hơn nữa, Đức Thánh Cha nhìn thấy một « trách nhiệm đặc biệt » của các phương tiện truyền thông trong việc cổ vũ « sự tôn trọng gia đình » và « để làm sáng tỏ những mong đợi và quyền của gia đình, để làm cho vẻ đẹp của gia dình nỗi bật lên ». Đức Thánh Cha đã có bước độc đáo khởi đi từ gia đình tự nhiên và từ các nhu cầu căn bản của gia đình tự nhiên, mà phải được đáp ứng đầy đủ thì mới bảo đảm có hoà bình trong lòng nó, để rồi áp dụng sự quan sát của Người cho những nhu cầu của cái mà Người gọi cùng với Công Đồng Vatica II,là « gia đình nhân loại », những nhu cầu cần được đáp ứng đầy đủ để có hoà bình.
  Đối với Đức Thánh Cha, gia đình do vậy là « nhà giáo dục hoà bình đầu tiên và không thể thay thế » và là « nguyên mẫu của mọi trật tự xã hội ».
Đức Thánh Cha giải thích: « Hình thức hiệp thông đầu tiên giữa những con người là sự hiệp thông mà tình yêu làm dấy lên giữa một người nam và một người nữ quyết định kết hợp với nhau một cách bền vững để cùng xây dựng một gia đình mới.Nhưng các dân tộc trên trái đất cũng được kêu gọi để thiết lập giữa nhau những mối tương quan tình liên đới và hợp tác,như  là những thành viên của một gia đình nhân loại duy nhất ».
   Trích dẫn Đức Gioan-Phaolô II (Christi fideles laici,số 40), Đức Thánh Cha Biển-Đức XVI khẳng định rằng « gia đình tự nhiên làm nên ‘nơi chốn nhân bản hoá đầu tiên’ của con người và của xã hội », là « cái nôi của sự sống và của tình yêu ». Do vậy, thật co lý khi gia đình được hiểu là xã hội tự nhiên đầu tiên ».
Đức Thánh Cha nhắc lại : « Bản trích yếu hiọc thuyết xã hội của Giáo Hội » (số 211) nhìn thấy ở gia đình « một cơ chế linh thiêng làm nên nền tảng của đời sống con người,như là nguyên mẫu của mọi trật tự xã hội ».
Đức Thánh Cha mô tả điều mà Người gọi là « một đời sống gia đình lành mạnh »,nơi đó người ta « trải nghiệm một số thành phần căn bản cấu tạo nên hoà bình ». : Công bằng và yêu thương giữa anh chị em, chức năng uy quyền do cha mẹ, sự phục vụ trìu mến đối với các thành viên yêu đuối nhất, vì nhỏ bé, ốm yếu hoặc cao tuổi, sự tương trợ trước những nhu cầu đời sống, sự sẵn sàng đón tiếp tha nhân và khi cần, biêt tha thứ cho họ ».
Đưc Thánh Cha đưa ra một lý do thứ hai để nhìn thấy nơi gia đình « nền tảng của xã hội » : nó cho phép « trải nghiệm về hoà bình một cách dứt khoát »
Vì thế Đức Thánh Cha khẳng định rằng với một trong các công thức rất được đánh động mà thông điệp của nó rất phong phú : « Công đồng nhân loại không thể làm ngơ việc phục vụ mà gia đình chu toàn ».
   Tiếp theo đó, Đức Thánh Cha đề cập đến « những quyền đặc trưng » của gia đình, nhắc tới Tuyên Ngôn Quyền Con Người được long trọng công bố tại Paris gần 60 năm qua,vào ngày 10.12.1948. Tuyên Ngôn khẳng định « gia đình là yếu tố tự nhiên và căn bản của xã hội và có quyền được xã hội và quốc gia bảo vệ ». Đức Thánh Cha còn nhấn mạnh rằng, qua « Bản Hiến Chương các quyền của Gia đình » công bố cách đây 25 năm, Toà Thánh đã muốn « công nhận phẩm giá pháp nhân đặc biệt của gia đình ».
  Đối với Đức Thánh Cha Biển-Đức XVI, điều gì làm suy yếu gia đình, là đe doạ hoà bình. Ngược lại, tất cả những gì giúp đỡ gia đình, là củng cố hoà bình, [trên bình diện]xã hội,quốc gia,quốc tế. Đức Thánh Cha tuyên bố : « Từ chối hoặc ngay cả hạn chế các quyền của gia đình, không chỉ làm cho sự thật về con người nên tối tăm, mà còn đe doạ cả chính các nền tảng gia đình »
Đức Thánh Cha còn nói : « Những ai, dù là vô tình, cùm trói cơ chế gia đình, cũng làm cho hòa bình trong toàn bộ cộng đoàn nên mong manh, dù về phương diện quốc gia hay quốc tế, bởi vì nó làm suy yếu những gì là « nhân tố » chính của hoà bình ». Người còn giải thích suy nghĩ của Người : « Tất cả những gì góp sức vào việc làm suy yếu gia đình được đặt nền tảng trên hôn nhân củ một người na và một người nữ, những gì trực tiếp hay gián tiếp kìm hãm sự sẵn sàng đón tiếp một cách có trách nhiệm một sự sống mới, những gì cùm trói quyền được là nhà giáo dục đầu tiên của con cái, đều làm thành một vật cản khách quan trên con đường hoà bình ».
Nhưng đâu là cac nhu cầu đặc trưng của gia đình ? Đức Thánh Cha trả lời : « Gia đình cần nhà ở,công ăn việc làm và một sự công nhận đúng đắn về sinh hoạt trong nhà của cha mẹ, của nhà trường đối với các trẻ em, sự trợ giúp y tế căn bản cho mọi người. Khi xã hội và chính trị không dấn thân giúp đỡ gia đình trong các lãnh vực nầy, thì chúng chúng thiêu một nguồn lực chủ yếu phục vụ hoà bình ».
          
Anita S. Bourdin (BTGH chuyển ngữ)

AI PHÁ HOẠI GIA ĐÌNH, NGƯỜI ĐÓ PHÁ HOẠI HÒA BÌNH

  Vatican đã loan báo rằng Gia đình Nhân Loại,một Công Đồng Hoà Bình, là chủ đề của thông điệp của Đức Thánh Cha Biển-Đức XVI cho Ngày Hoà Bình Thế Giới thứ 41, mừng vào ngày 01 tháng Giêng. Trong bài diễn văn của Người, Đức Thánh Cha nói rằng bất cứ ai “kể cả là vô tình”, đi ngược với gia đình “được đặt nền tảng trên hôn nhân giữa một người nam và một người nữ”, cũnglà kẻ phá hoại hoà bình, bởi vì gia đình là “tác nhân quan trọng nhất của hoà bình” trên trái đất. Người còn đi xa hơn trong việc lưu ý rằng trái đá6t nầy của chúng ta là “ngôi nhà chung” cho “gia đình các dân tộc” được giao trach nhiệm gìn giữ bảo vệ nó, đi theo con đường đối thoại trong một thời buổi đáng quan ngại về cuộc chạy đua vũ trang ngày càng lớn.
   Trong thông điệp của Người, Đức Thánh Cha khởi sự từ tiền đề rằng “trong một cuộc sống gia đình lành mânh, chúng ta trải nghiệm được một số trong các yếu tố căn bản của hoà bình” như là công bằng, tình yêu,tương trợ và mở rộng tâm hồn với tha nhân. Gia đình vì thế giúp cho các thành viên có kinh nghiệm và nói về hoà bình. Do đó sự thù nghịch đối với gia đình có nghĩa là đang phá hoại hoà bình. Vì lý do nầy, chúng ta phải lây nguồn cảm hứng từ những giá trị của gia đình dù là ở cấp độ công đồng,quốc gia hoặc quốc tế.
   Cộng đồng quốc tế quả thật là một “gia đình các dân tộc” sống trong “một ngôi nhà chung” là trái đất. Thiên Chúa ban cho loài người môi trường để “được bảo vệ và phát triển với tự do có trách nhiệm, với thiện ích của mọi người như là tiêu chí hướng đạo bất biến”. Điều tiếp theo ấy là “các hữu thể con người,một cách rõ ràng, xứng đáng nhất đối với cuộc tạo dựng trong toàn thể”. Tuy nhiên, “tôn trọn môi trường không có nghĩa là coi bản chất đồ vật  và sinh vật quan trọng hơn con người”. Nó không có nghĩa là sử dụng môi trường một cách ích kỷ,nhưng đúng ra là gìn giữ bảo vệ nó cho các thế hệ tương lai và chia sẻ nó với những người nghèo. Điều nầy đến lượt nó lại có nghĩa là việc sử dụng trái đất phải được đặt nền tảng trên các thoả thuận về một “khuôn mẫu phát triển bền vững”, quan tâm tới nhu cầu quản lý các nguồn năng lượng và kêu gọi các quốc gia giàu có phải giải quyết mức độ tiêu thụ cao của họ. Nó liên quan tới những chi phí “phải được phân phối công bằng, xem xét các mức độ phát triển khác nhau của các quốc gia”. Sự giáu có cũng phải đưộc phân phối công bằng hơn.
   Một gia đình sống trong hoà bình, cần một tiêu chuẩn chung nhằm “ngăn ngừa chủ nghĩa cá nhân ích kỷ và đem các nhân lại với nhau”. Nguyên lý nầy đúng cho gia đình ở mọi cấp trật. Nền tảng của một nguyên lý như tế không thể tìm thấy được trong “một thoả ước dễ vỡ và tạm bợ”,nhưng là trong một “tiêu chí đạo đức” được mài dũa trong lý trị sáng tạo của Thiên Chúa, mà “ lý trí con người có thể nhận thức được”. Vì vậy nhân loại không phải là hỗn độn vô trật tự, nhưng là được kêu gọi để đem “những năng lượng tri` tuệ co qúy nhất” để tìm kiếm,nhận ra và từ đó tôn trọng tiêu chí nầy.
  “Nhân loại ngày nay đang trải nghiệm một cách bất hạnh sự chia rẽ lớn lao và những xung đột dữ dội đang phủ bóng đen lên tương lai của nó. Những vùng miền rộng lớn của thế giới bị lâm vào những tình hình căg thẳng ngày càng tăng, trong khi nguy cơ con số ngày càng tăng các quốc gia thủ đắc vũ khí hạt nhân gây nên sự lo sợ có cơ sở nơi mỗi con người có trách nhiệm”.
   Đối với Đức Thánh Cha Biển-Đức XVI, những cuộc nội chiến ở Châu Phi là một ví dụ cho tình hình nầy - mặc cho một vài dầu hiệu “tiến bộ trên đường tự do và dân chủ’ của châu lục nầy -; cũng như các cuộc xung đột và tấn công khủng bố ở Trung Đông. “Trên một bìn diện rộng lớn hơn, mọi người phải ân hận mà công nhận con số ngày càng tăng các quốc gia bị kéo vào các cuộc chạ đua vũ trang”, một tình hình trong đó “các quốc gia có nền công nghiệp phát triển được hưởng một cách to lớn từ việc buôn bán vũ khí, trong khi các chính thể chuyên chế do một nhóm nhỏ cai trị trong nhiều quốc gia nghèo đói lại muốn củng cố pháo đài quyền bính của họ”. “Những hiệp ước cụ thể nhắm tới một sự giải giáp hữu hiệu” cần phải có “ nhất là trong lãnh vực vũ khí hạt nhân”cần phải tiêu hủy.
   Cuối cùng Đức Thánh Cha kêu mời các dân tộc trên thế giới nhân danh những người quan tâm đến tương lai nhân loại, thúc giục “mọi người nam và nữ hãy có được tâm tình sống động hơn về việc mình thuộc về một gia đình nhân loại và đấu tranh để làm cho sự chung sống của loài người ngày càng phản ảnh sự xác tín nầy, vốn rất quan trọng cho việc thiết lập hoà bình đích thực và bền vững. Tôi cũng mời gọi các tín hữu khẩn nài Thiên Chúa ban cho món quà hoà bình vĩ đại một cách không mệt mỏi”.

(BTGH chuyển ngữ từ Zenit)

***********************