Tuổi Biết Buồn

BA EM KHÔNG HIỂU EM

Gia đình em sang Mỹ mới được ít năm.  Em, vì phải giúp đỡ gia đình nên vừa phải đi học vừa phải đi làm, do đó tiếng Anh của em không được giỏi cho lắm.  Mỗi lần ba em đi thăm họ hàng về, cứ nói là em nói tiếng Anh không được giỏi bằng mấy đứa em họ.  Vũ nghĩ coi làm sao em bì được với chúng nó.  Chúng nó qua lâu rồi, còn em mới sang được 2 năm à!  Vả lại còn đi làm giúp gia đình nữa.  Đi làm về thì phải đưa tiền cho ba mẹ em, chứ em có giữ đồng nào đâu.  Thật ra, em chỉ bị kém Anh văn thôi, chứ các môn khác em đâu đến nỗi tệ.  Lúc đầu ba em nói, em còn can đảm phấn đấu, nghĩ thời gian sẽ khá hơn.  Nhưng riết rồi thấy chán nản và không muốn học nữa.  Em bị cảm thấy ý chí bị sút mòn, tính kiên nhẫn bị thuyên giảm, thì làm sao mà học tiến được.  Vũ nghĩ có đúng không?
C.H. Oklahoma city, OK.

            -Đáp:  Trả lời em C.H. miền Oklahoma City,
            Rất nhiều bố mẹ VN mắc phải căn bệnh như bố mẹ em đang vướng phải, hay so sánh con cái mình với người khác.  Nhất là khi thấy con người khác giỏi hơn con mình thì không được vui, tìm cách dìm pha, chê bai con mình với ngụ ý đánh vào tự ái con mình cho nó thấy cái “không bằng chị, bằng em” của nó rồi sẽ chịu khó học hơn.  Bố mẹ đâu có nhận ra rằng nhiều khi làm như vậy, thay vì giúp con, lại trở thành hại cho con (Trường hợp CH là 1 điển hình).
            Đành rằng, học hành cần ganh đua so sánh con người sẽ dễ tiến và chịu khó học hơn, nhưng không vì vậy rồi bắt buộc con cái đứa nào cũng phải giỏi, xuất sắc hơn người được.  Mỗi người đều có những điều hay, điểm dở; những năng khiếu trời cho riêng từng người.  Người xuất sắc, giỏi ở điểm này, kẻ ưu tú, ở điểm khác.  Đâu phải Joe Montana giỏi football rồi đàn ông ai cũng cần phải chơi football giỏi như ông ta.  Hoặc đàn bà ai ai cũng giỏi trở thành thủ tướng như Margaret Thatchet của nước Anh đâu.  Đó là chưa kể tới những môi trường, hoàn cảnh giáo dục khác nhau của mỗi người từ lúc còn nhỏ cho đến giờ.  Người có lợi, điều kiện may mắn được học hành, huấn luyện căn bản từ khi còn bé dĩ nhiên phải học dễ dàng và có nhiều cơ hội tiến thân hơn những kẻ bị thiếu thốn đủ mọi mặt.  Vũ biết rất nhiều em vì hoàn cảnh gia đình, đất nước, sự học thiếu căn bản ngay từ nhỏ.  Nay trường là một trường chợ mốt trường tỉnh, trường quận, một lớp một thầy dạy 50, 60 học trò, thì giờ đâu và sức lực đâu để thầy cô để ý đến từng học trò.  Nhiều phụ huynh đã không nhận ra điều này.  Thay vì khuyến khích, cổ võ con mình học hành phát triển theo năng khiếu, khả năng riêng từng đứa, đem dìm con mình 1 cách tai hại bằng cách đem chúng ra so sánh với những đứa con của người khác đã sinh và lớn lên trong môi trường may mắn hơn.  Kinh nghiệm riêng của Lệ Vũ đã gặp nhiều em bỏ dở dang sự học vì bố mẹ bắt phải học các môn để khi ra trường kiếm được nhiều tiền cho dù chúng không ưa thích và có khả năng về môn đó.  Lệ Vũ nghĩ, thật là buồn nếu giáo dục và giá trị của con người được định và đo trên đồng tiền mình kiếm ra.  Bố mẹ nếu muốn con cái mình kiếm được nhiều tiền đâu cần phải bắt con cái đi học chi cho cực.  Có cách nào giàu nhanh bằng buôn bán?!  “Vô thương bất phú”, các cụ chẳng dạy vậy sao?
            Lệ Vũ cũng muốn dùng dịp này để đánh tiếng lên dùm các em với một số phụ huynh.  Trước khi đem con mình ra so sánh với con người khác, hãy tự nhìn lại bổn phận và hoàn cảnh của gia đình mình, mình đã lo đầy đủ cho con mình tinh thần cũng như vật chất chưa.  Vì thế không nên so sánh, phân bì với họ.  Trong mọi hoàn cảnh hãy khuyến khích, cổ võ con cái mình cố gắng phát triển theo năng khiếu và khả năng của từng đứa.  Đừng tự tạo cho con cái, cái mặc cảm thua kém, đầu hàng vì không được như khác.  Các bậc phụ huynh cần nhớ một điều: Con cái không phải là những hố sâu để mình lấp đầy những tham vọng chính mình đã không đạt nổi.
            CH thân mến, để giải quyết vấn đề của em.  Vũ đề nghị hãy đem câu trả lời này cho bố mẹ em đọc, Vũ tin sau khi học xong, bố mẹ em sẹ thay đổi và không còn đem em ra so sánh với những người khác trong họ hàng nữa đâu.  Nói không phải để nịnh, nhưng mới sang Mỹ có hai năm được như em là nhất đó.  Đừng nản lòng, thối chí vì những câu nói, cảm nghĩ của ba mẹ em vừa qua.  Ba mẹ không nghĩ xa nên nói vậy thôi chứ thật tâm không có ý chê bai em đâu.  Vũ nghĩ những người có ý chí và tâm hồn như em sẽ thành công cho dù hoàn cảnh nào đi nữa.  Mong em vui.
Thân mến.