Cảm nhận về những cuộc biểu tình của thế giới Hồi Giáo từ bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI
Trang 1
Tóm lược câu truyện:
Ngày 12 tháng 9 năm 2006, nhân chuyến hồi hương tông du Đức Quốc, Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI đã viếng thăm và nói truyện với các khoa học gia tại Đại Học Regensburg, nơi ngài đã từng làm giáo sư và phó viện trưởng từ năm 1969 đến năm 1971. Chủ đề của buổi nói truyện là sự quan hệ giữa lý trí và niềm tin.
Trong khi diễn giải những lý do dẫn đến hòa hợp giữa niềm tin và lý trí, Đức Giáo Hoàng đã dẫn chứng bằng cách trích dẫn từ một cuốn sách của học giả Theodore Khoury (Muenster), trong đó tác giả kể lại một câu truyện xẩy ra vào khoảng năm 1391 trong những căn nhà mùa đông gần Ankara. Câu truyện đối thoại giữa Hoàng Đế Manuel II Paleologos của Đế Quốc Byzantine và một học giả người Ba Tư về chủ đề Kitô Giáo và Hồi Giáo, và sự thật cả hai. Trong trích dẫn của ngài có một câu mà người Hồi Giáo khắp nơi cho là phạm thượng, cố ý liên kết Hồi Giáo với bạo động. Đó là câu: “Hãy chỉ cho tôi những gì mà Mohammed đã đem lại là mới mẻ, và ở đó ông chỉ nhìn thấy những cái ác độc và phi nhân, chẳng hạn như ông ta ra lệnh hãy truyền bá đức tin mà ông đã giảng dậy bằng gươm giáo” (Show me just what Mohammed brought that was new, and there you will find things only evil and inhuman, such as his command to spread by the sword the faith he preached.”
Những cuồng nộ và bạo động:
Thế là từ thứ Sáu, ngày 15 tháng 9 năm 2006 đến nay, liên tiếp những nhóm Hồi Giáo cực đoan trên khắp thế giới đã biểu tình phản đối, bạo loạn, đốt phá thánh đường Công Giáo. Thật khó mà bình tĩnh và khách quan khi nhìn thấy những nhóm người này đã cố tình bẻ cong ý nghĩa xây dựng của Đức Giáo Hoàng để lợi dụng dẫn đến bạo động, chia rẽ và xung đột.
Ai có thể đo lường được thái độ căm thù của họ như thế nào khi nhìn thấy trên màn truyền hình ngay cả những em nhỏ cũng cầm trong tay những khẩu súng (hy vọng là giả), mặt đằng đằng sát khí, miệng hô hoán những khẩu hiệu đả đảo Đức Giáo Hoàng. Các em còn quá nhỏ để bị lôi kéo vào những thù hằn và bạo động như vậy.
Người ta cũng khó hiểu được thái độ phản đối ấy ngay cả trong giới phụ nữ khi nhìn những phụ nữ này mặt che kín, nhưng miệng vẫn mấp máy đả đảo Giáo Hoàng.
Còn phía nam giới. Tay cầm súng. Tay cầm cờ. Tay châm lửa đốt hình nộm của Giáo Hoàng. Họ rất cuồng nộ, căm thù, và sát khí. Tất cả chỉ vì một lời trích dẫn của Đức Giáo Hoàng trong một bài diễn văn dài mang ý nghĩa thật thâm thúy về mối tương quan giữa lý trí và niềm tin.
Nếu để ý quan sát thật kỹ, thì dường như những người đàn ông, đàn bà, và các em nhỏ kia chưa chắc đã có dịp đọc, hoặc nghe về câu trích dẫn vừa kể trên. Hoặc nếu đã đọc, và nghe thì cũng chưa hẳn đã hiểu nó một cách khách quan và đứng đắn. Nhưng tất cả đã bị lôi cuốn vào sự thù nghịch và bạo động nhân danh niềm tin và nhân danh tôn giáo.
Nhưng rồi càng nhìn thấy những nét mặt ấy, những hành động ấy, người ta mới khám phá ra đâu là chân lý, và đâu là sự thật. Cũng chính vị Đức Giáo Hoàng ấy, ngày 17 tháng 9 tại ban công biệt thự nghỉ mát của Giáo Hoàng ở Castel Gandolfo đã xin lỗi thế giới Hồi Giáo bằng những lời lẽ rất khiêm tốn như sau: “Tôi thành thật xin lỗi trước những phản ứng của một số quốc gia về một vài đoạn trong bài nói truyện của tôi tại Đại Học Regensburg, những đoạn văn được coi như xúc phạm đến sự tế nhị của Hồi Giáo” (I am deeply sorry for the reactions in some countries to a few passages of my address at the University of Regensburg, which were considered offensive to the sensibility of Muslims).
Ngài nói tiếp: “Những điều này thực ra chỉ là một trích dẫn từ một bản văn thuộc thời Trung Cổ, mà không hề diễn tả tư tưởng của riêng tôi” (These in fact were a quotation from a Medieval text, which do not in any way express my personal thought).
Cử chỉ khiêm tốn ấy cùng với những lời giải thích ôn hòa của bà Angela Merkel, thủ tướng Đức, của Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tarcisio Berton, của Hồng Y Murphy-O’Connor, Tổng Giám Mục Westminster tại Anh Quốc, của Tổng Giám Mục Charles Bo, Tổng Giám Mục tại Myannar, một quốc gia với 4% trong tổng số 47 triệu dân là người theo Hồi Giáo, và của linh mục Federico Lombardi, dòng Tên là giám đốc văn phòng báo chí Tòa Thánh. Những vị này cũng lên tiếng, cũng nhận định về bài diễn văn của Đức Giáo Hoàng, về những hiện tượng quá khích hiện nay đang xẩy ra tại thế giới Hồi Giáo, nhưng đây là những lên tiếng, những giải thích mang tính chất ôn hòa, hiểu biết, và khách quan. Nhất là nó mang ý nghĩa của sự hòa hợp nhằm đưa đến những cuộc đối thoại thân thiện và tôn trọng nhau hơn.
Tuy nhiên, những biến cố đang xẩy ra chỉ đem lại những yếu tố giúp những ai đang muốn tìm gặp con đường – đạo – dẫn đến chân thiện mỹ một cách khách quan và hiểu biết hơn.
Đạo thật – Đường thật:
Người viết còn nhớ rất rõ cách đây gần 40 năm về một bài phân tích chân đạo trong một buổi họp. Hôm ấy, linh mục thuyết giảng đã đưa ra những nguyên tắc cụ thể để giúp nhận thức thế nào là đạo thật – đường thật. Những điều này bao gồm:
1. Mặc khải: Đây là điều hết sức quan trọng để nhìn ra giá trị đích thực của một tôn giáo. Tôn giáo không phải là sáng kiến của con người, nên nó phải được hướng dẫn bởi trời cao bằng những chỉ dẫn mà ta gọi là mặc khải.
Con đường dẫn tới vĩnh hằng, đến siêu nhiên phải là con đường chân thật, rõ ràng, và dĩ nhiên phải được trời cao hướng dẫn. Bởi vì con người không thể tri thức được đời đời, nên mặc khải là điều cần phải có để nhận ra đâu là sự thật, đâu là tôn giáo thật.
Đối với người Công Giáo, mặc khải đã được công nhận qua Thánh Kinh, một bộ sách được viết dưới sự soi dẫn của Thần Khí, một bộ sách gồm tóm tất cả những điều chân thật, kỷ luật, và thực hành cho những ai muốn được vào vĩnh hằng. Thánh Kinh đã trở thành phát ngôn viên nói thay cho Thượng Đế. Đồng thời, nó cũng trình bày cho nhân loại về công trình sáng tạo, ơn cứu độ, và nhất là tình thương của Thượng Đế dành cho con người. Phêrô đã có lần mạnh mẽ tuyên xưng: “Lậy Chúa. Bỏ ngài chúng con biết theo ai. Chúa có lời hằng sống” (Gioan 6:68).
Tính cách mặc khải của Thánh Kinh, do đó, là những lời ban sự sống, những lời đem con người đến gần và đến với sự sống. Và những lời này đã được linh ứng cho những tác giả chọn lọc để viết ra: “Phúc cho những ai đọc và nghe những lời tiên tri này, và tuân giữ những điều đã được ghi chép trong đó” (Khải Huyền 1:3).
2. Tử đạo: Đạo là đường. Đạo thật là đường thật dẫn đến giải thoát. Chết cho niềm tin, và chết trong khi đi trên con đường này là tử đạo. Những cái chết này đã chứng tỏ được đức tin của người đi trên con đường và giá trị thật của con đường.
Chết! Ai có can đảm chết cho niềm tin? Một người? Ngàn người? Triệu người? Đức tin Kitô Giáo đã được bảo chứng bằng trăm, ngàn, triệu cái chết như thế: “Ai yêu mạng sống mình sẽ mất nó, nhưng ai mất mạng sống mình vì danh ta sẽ tìm được nó” (Matthew 16:25). Lịch sử hơn 2000 năm Kitô Giáo đã chứng minh được rõ ràng những gì mà Chúa Giêsu đã nói.