Thánh Cả Giuse (thế kỷ I)
Chúng ta không biết nhiều về thánh Giuse. Những gì ta biết điều do những dữ kiện vắn vỏi Phúc âm Matheô và Luca kể lại. Matheo cho biết về gia phả của Giuse, cũng như gia phả của Luca dẫn đến lịch sử gia đình của Đức Mẹ. Nhưng cả hai thánh sử không cho biết nhiều về Giuse ngoại trừ người thuộc miêu duệ Đavit và nghèo.
Gia đình Giuse trước đây ở Bêlem xứ Giuđêa (Lc 2,4) nhưng người đến lập nghiệp tại Nagiaret trong nghề “xây cất”. Danh từ Matheô dùng (13,55) có nghĩa rộng hơn danh từ phiên dịch thường dùng: thợ mộc. Có lẽ người kết bạn với Đức Mẹ lúc 20 tuổi và Đức Mẹ khoảng 15 tuổi. Matheô cho biết việc Đức Mẹ cho Giuse rõ về việc thai sinh nhiệm lạ, việc các nhà đạo sĩ viếng thăm, việc trốn sang Ai Cập, và việc trở về Nagiaret. Luca thêm vài chi tiết về việc Giáng Sinh, cắt bì, dâng vào đền thờ và việc lạc mất ở Giêrusalem lúc Chúa lên 12 tuổi.
Sau đó, Giuse không được Phúc âm nhắc đến nữa và người ta đoán rằng Giuse đã qua đời trước khi Chúa Giêsu ra giảng dạy.
Để thỏa mãn sự tò mò của giáo dân, các Phúc âm ngụy thư bày ra nhiều chi tiết như việc Giuse góa vợ và có nhiều con với bà ấy, cách Giuse đi hỏi Đức Mẹ và được như ý, trong khi các ứng viên khác bị tuột dù. Tuy nhiên, các sách ấy cũng đem lại chứng tích về sự trong sạch, về cái chết của thánh nhân đưọc Chúa và Đức Mẹ giúp đỡ và than khóc. Nhiều chi tiết đầy thi vị, nhưng cũng đầy tiểu thuyết hóa, biến thành truyện truyền kỳ. Như câu chuyện cuộc hôn nhân thứ nhất của Giuse được bày ra là để giải thích dữ kiện “Các anh em và chị em” của Chúa Giêsu mà Phúc âm Matheô đến. (XII, 46; XIII, 55)…và cả việc Giuse thọ đến 110 tuổi, giống như Giuse tổ phụ Cựu ước (Jos,24,29)
Như vậy, chỉ có Phúc âm là tài liệu duy nhất và giá trị về cuộc đời thánh cả Giuse, tuy vắn vỏi nhưng đã nói lên cá tính của Giuse, một con người đức hậu, nhẫn nại, đầy lòng tin, một dụng cụ đáng giá của Thiên Chúa.
Giuse là gương mẫu cho mọi tín hữu, nhất là các gia trưởng. Tuy người là một dưỡng phụ của Chúa, bạn thanh sạch của Đức Mẹ, nhưng người cũng tham dự vào mầu nhiệm Nhập Thể. Và lại, mầu nhiệm ấy còn bao trùm cả nhiệm thể của Chúa Kitô thì Giuse còn tiếp tục sứ mạng bão vệ Giáo Hội, nhiệm tích của Chúa.
Sự im lặng của Phúc âm có vẽ làm lu mờ địa vị thật sự của Giuse. Nhưng từ thế kỷ thứ tư, lòng sùng kình Thánh Giuse khởi đầu tử Đông Phương, để lan dần qua Tây Phương và trong cả Giáo hội. Năm 1870, đức Piô IX công bố thánh cả Giuse là quan thầy Giáo hội hoàn vũ. Ngày 19 tháng 3 là lễ trọng. Năm 1955, đức Piô XII lại lập lễ thánh Giuse thợ đặt vào ngày 1 tháng 5, ngày lễ lao động quốc tế.
Lễ kính: 19 tháng 3 và 1 tháng 5.
