Sinh hạ tại Assise ở Ombrie (Ý) năm 1186. Cha người là ông Piero Bernardone, một thương gia hàng vải hay đi buôn bán ở Pháp, nên đặt tên cho con là Francois. Bà mẹ rất nhân đức ảnh hưởng nhiều nơi con. Francois lại muốn làm hiệp sĩ thích võ nghệ. Năm 1201, người tham chiến chống thành Perouse và bị bắt làm tù binh một năm. Bị bệnh, người bắt đầu suy nghĩ, dần hồi ơn gọi sáng tỏ, người quyết định dâng mình phục vụ Thiên Chúa và “kết nghĩa với đức khó nghèo mà người gọi là “Bà nghèo khó”. Trong một cuộc tranh chấp với bố, người quyết định từ bỏ hết mọi quyền lợi, của cải, kể cả áo quần bố sắm cho và ra đi trần trụi. Hai năm sau, nghe đọc bài Phúc âm từ bỏ của cải (Mt 10, 9-10), người quyết định từ bỏ tất cả, mặc chiếc áo thô buộc giây da, lòng hân hoan, đi rao giảng lời Chúa. Hai đồ đệ đến xin theo, người lấy 3 đoạn Phúc âm (Mt 10,9-20,21;Lc 9, 23) làm mực thước và khi đã có 11 môn đệ, người dọn một khoản lệ ngắn và đi Lamã, xin đức Giáo Hoàng phê chuẩn. Đức Innocent III ban lời chấp nhận tháng 6 năm 1210, họ trở về Assise, xây chòi ở gần nhà thờ Portiocule và đi rao giảng sự thống hối trong cả nước Ý. Họ noi gương Phanxicô mà họ gọi là “cha và mẹ”, tay làm hàm nhai hoặc đi khất thực. Không có một luật buộc nào, muốn ở thì ở muốn đi thì đi, cộng đoàn được gọi là “Anh em hèn mọn.”Năm 1212, Phanxicô giúp một thiếu nữ quí phái tên là Clara thiết lập ngành nữ “Các bà nghèo,” sau này là các Bà Clarisses. Không bao giờ Phanxicô muốn lập một dòng tu, kính cổng cao tường, mà chỉ muốn đi theo Chúa như Phúc âm mô tả. Nhưng dầu dầu không, các thầy hèn mọn càng ngày càng đông phải có tổ chức, đọc sách nguyện, ăn ngũ giờ giấc như thầy dòng. Phanxicô phải chia sẽ một phần quyền bính “Các phụ tá” trông coi từng nhóm, những “Bà mẹ,” mỗi năm có đại hội tại Portioncule. Năm 1219, các thầy được chia thành “tỉnh” và đi rao giảng. Phanxicô đi qua đến Phi Châu gặp vị Sultan quân Sarrasins để giảng đạo.
Một tổ chức trở nên cần thiết. Phanxicô được mời về và phải thảo bản qui luật thứ hai để xin đức Honorius III chấp thuận năm 1223. Người trao quyền lại cho thầy Elie, một con người khó hiểu, và đi vào núi sống ẩn dật. Ngày 14 tháng 9 năm 1224, người được in năm dấu thánh, rất đau đớn và mang cho đến chết. Trong cuộc đi thăm bà thánh Clara trong tu viện, thánh nhân được các chị em cất cho một cái chòi lá trong vườn và ở đó người đã viết bài ca mặt trời, một áng văn danh tiếng của văn chương Ý và viết một bản “chúc thư” về đường hướng của dòng.
Phanxicô qua đời tại Portioncule chiều 3 tháng 10 năm 1226, được tôn phong hiển thánh 2 năm sau do Đức Grêgôriô IX, mộ người do thầy Elie cất nằm ở đại thánh đường Assise bây giờ. Một vị thánh được coi là “người Kitô hữu chơn thật số một của lịch sử,” “vị thánh dễ thương nhất.”
Lễ nhớ: 4 tháng 10.