Các Thánh Tháng 1
Đức Maria Mẹ Chúa Giêsu ( thế kỷ I)
Vai trò của Mẹ Maria được Phúc âm nhắc đến trong suốt cuộc đời Chúa Giêsu từ ngày giáng sinh, qua thời thơ ấu, khởi đầu sứ vụ công khai cho đến lúc tử nạn. Dựa trên Phúc âm, chúng ta thấy vai trò đặc tuyển của Đức Mẹ trong công cuộc cứu thế do Chúa thực hiện.
Vai trò khởi xuất từ ngày truyền tin: Một thiếu nữ đồng trinh được hứa hôn với một người thợ mộc làng Nagiaret: Giuse. Sứ thần Gabirie cho cô biết cô sẽ thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần và sinh hạ một người con, là “con Đấng tối cao”, thừa hưởng ngôi báu Đavit tổ phụ Người và triều đại sẽ vô cùng tận. Mẹ hiểu: Đó là lời tiên báo Đấng Messia đang được mong đợi. Mẹ đón nhận trong niềm tin và phó thác: “Fiat. Này tôi là nữ tỳ của Chúa. Tôi xin vâng như lời Thiên Thần truyền.” Con Thiên Chúa đã xuống trong cung lòng Mẹ. “Ngôi Lời đã hóa thành nhục thể.”
Mẹ đi thăm bà chị họ Isave có thai Gioan đã 6 tháng, nói lên bài tri ân phấn khởi trong kinh ngợi khen Magnificat. Mẹ sinh con, khi trên con đường đi khai sổ bộ tại Bêlem, không cửa không nhà, phải vào nương náu trong một hang đá, chỗ nuôi súc vật. Mẹ đón nhận các mục đồng đến viếng thăm, ba vị đạo sĩ đến kính bái. Rồi, giữa đêm thâu, lầm lũi ẵm con, với Giuse, trốn sang Ai Cập lánh nạn và khi Herode băng hà, lại trở về Nagiaret sinh sống. Vài năm sau, khi Chúa Giêsu lên 12 tuổi, Mẹ và Giuse cùng Chúa Giêsu đi trẩy hội Đền thờ dịp đại lễ vượt qua. Chúa ở lại đàm đạo với các nhà thong luật, Mẹ lo lắng đi tìm con trong ba ngày. Mẹ không hiểu hay chưa hiểu được lối xử sự của con “Cha Mẹ không hiểu rằng con phải làm việc của Cha con sao?”
Gần 20 năm trôi qua, trước khi ta gặp lại Mẹ trong tiệc cưới Cana, ở đây, theo lời Mẹ xin, Chúa đã thực hiện phép lạ tiên khởi, bước vào cuộc đời công khai. Rồi bẵng đi một thời gian, chúng ta gặp lại Mẹ dưới cây thập giá, ở đó Chúa trối mẹ cho Gioan “Này là mẹ con” và Mẹ trở nên Mẹ chúng ta hết thảy mà Gioan là đại diên “Này là con Bà.” Mẹ hiện diện ở giữa các tông đồ trong buổi cầu nguyện chờ đợi Chúa Thánh Thần đến. Mẹ có đến Ephêsô với thánh Gioan không? Không thể minh chứng, tuy rằng ở đây có một ngôi thánh đường hay một ngôi nhà mà tục truyền rằng Đức Mẹ đã qua đời tại đó. Và tại Giêrusalem, bên cạnh núi cây dầu, cũng có một tương truyền tương tợ.
Từ thế kỷ II, các giáo phụ đã chú ý đến vai trò của Mẹ trong chương trình cứu chuộc. Năm 431, công đồng Ephêsô tuyên bố Mẹ là Theotokos, Mẹ Thiên Chúa. Mẹ phải được không vương mắc tội tổ, linh hồn và xác lên trời sau khi cuộc đời viên mãn, lễ Dormition, “Đức Mẹ ngũ,” đã lan dần qua Tây phương mang tên là lễ Mông Triệu.
Việc sung kính Mẹ có từ đầu, nhiều thánh đường đã mọc lên đó đây dâng kính Mẹ, nhiều lễ phụng vụ mừng các mầu nhiệm của Mẹ, nhiều hiệp hội đạo đức được thiết lập, nhiều dòng tu mang tên Mẹ, nhiều linh đạo mở đường tu đức theo chí hướng Mẹ.
Các lễ Phụng vụ mừng Mẹ trải dài trong cả năm: Lễ Mẹ Thiên Chúa: 1 tháng 1; Mẹ hiến dâng con 2 tháng 2; lễ truyền tin 25 tháng 3; lễ thăm viếng 31 tháng 5; lễ Trái tim vẹn sạch Mẹ thứ bảy tuần ba sau hiện xuống; Linh hồn và xác lên trời 15 tháng 8; Mẹ nữ vương 22 tháng 8; Sinh nhật Mẹ 8 tháng 9; Mân côi 7 tháng 10; Bảy sự 15 tháng 9; Dâng con 21 tháng 11; Vô nhiễm 8 tháng 12.
Công đồng Nice (325) công bố Đức Chúa Con đồng bản thể với Đức Chúa Cha, trên hết mọi tạo vật. Nhưng cũng nói lên địa vị của Mẹ mà Ngài đã muốn trở nên người con. Nhưng khi, Nestorius, Giám mục Constantinople chống lại tước hiệu Mẹ Thiên Chúa, không hiểu rõ tất cả giáo lý nhập thể thì Công đồng Ephesô (431) đã công bố sự duy nhất ngôi vị nơi Đức Kitô và tước hiệu Theotokos, Mẹ Thiên Chúa là đúng sự thật. Các nghị phụ Đông phương còn cho biết Thiên Chúa đã chuẫn bị để Mẹ làm Mẹ Chúa Cứu Thế, vai trò Mẹ, Eva mới, đòi hỏi Mẹ phải vô nhiễm nguyên tội. Eva được tạo dựng vô nhiễm thì Mẹ, Eva mới, cũng sinh ra vô nhiễm. Mẹ hoàn toàn trong trắng như lời sứ thần chào: “Kính mừng Đấng đầy dư ơn phúc.”
Tại Tây phương, năm 1854, đức Piô công bố tín điều Mẹ vô nhiễm nguyên tội. Đây không phải là tín điều mới. Sở dĩ, thời gian trôi qua quá lâu, vì đối với nền thần học Tây phương có một khúc mắc chưa được giải quyết. Lạc giáo Pelage chối bỏ tội nguyên tổ thì giáo hội phải nhấn mạnh đến sự cần thiết ơn cứu rỗi cho hết mọi người, kể cả Đức Mẹ, tuy thánh Augustinh, nhà thần học ơn sủng cho rằng ở nơi Mẹ không có tội lỗi (XXXVI, 42). Mãi đến khi tại Oxford, nhà thần học Duns Scot tìm ra phương thức và tuyên bố sự phân biệt rằng Đức Kitô đã cứu rỗi Mẹ nhưng đồng thời cũng gìn giữ Mẹ khỏi mọi tội lỗi, nhờ công nghiệp Chúa Kitô sau này. Dữ kiện đã đưa đến việc công bố tín điều năm 1854. Và năm 1950, Đức Piô XII công bố tín điều Mẹ linh hồn và xác lên trời, dựa trên thánh truyền tin tưởng sống động của Giáo Hội về tín điều Mẹ là Mẹ Thiên Chúa, Mẹ là đấng vô nhiễm, trong sạch vẹn tuyền. Vào thời buổi vật chất và thất vọng, việc Mẹ vinh thăng cả hồn lẫn xác là nguồn hy vọng lớn lao cho chúng ta hết thảy.
Mẹ là đấng muôn đời ca tụng “Mọi thế hệ sẽ khen tôi diễm phúc” (Kinh magnificat). Mẹ được sứ thần chào “Vui lên, hỡi Bà đầy ơn phúc.” Lc. 1,28).Thánh Basiliô Giám Mục Tiến Sĩ (329-379)
Sinh hạ tại Cêsarê Capadoce (Tiểu Á) trong một gia đình có nhiều thánh: cha, mẹ, chị, hai em mà danh tiếng hơn cả là thánh Grêgôriô ở Nysse. Người tốt nghiệp tại Nhã Điển, được gặp một đồng hương là Thánh Grê-gôriô ở Na-zianze, hai người kết nghĩa thân và sau này cùng nên thánh và được mừng cùng ngày. Cùng một số bạn, người lỉa bỏ thế gian, lui về lập một tu viện gần Cêsarê. Người tổ chức một lối tu trì rất quân bằng, nên bộ luật rất thời danh của Người có ảnh hưởng rất lớn trong đời sống đan viện Đông phương và Tây phương (Thánh Bênêđitô).
Từ năm 365, thánh nhân ảnh hưởng dần vào việc đã phá lạc giáo Arius, lạc giáo được sự che chở của Hoàng đế Valens. Năm 370, được bổ nhiệm Giám mục Cêsarê, thánh nhân phải đương đầu với Hoàng đế người bảo trợ lạc giáo và bắt bớ những ai chống đối.
Trong các tác phẩm Thần học rất nhiều của Người, tác phẩm về Chúa Thánh Thần gây ảnh hưởng của người được Giáo hội Đông phương còn cử hành ngày nay, trong các ngày Chúa nhật mùa chay, ngày vọng Phục sinh và ngày lễ thánh Basiliô. Người cũng được lịch sử gọi là Basiliô cả, với em của người là Grêgôgiô ở Nysse và bạn của người là Grêgôriô ở Naziane, ba vị trở thành những giáo phụ Hy lạp của Giáo hội thuộc nhóm các Giáo phụ gốc Cappadocê.
Có 15 vị thánh mang tên là Basiliô trong số có thân phụ của thánh nhân là Basiliô cổ nhân.
Lễ kính: 2 tháng 1.Loan Phạm