Thánh Thomas More : Vị Thánh Của Các Gia Trưởng.
Thomas More (1478-1535), vị Thẩm Phán khôn ngoan, quan Chưởng ấn tối cao của Vua Henry thứ 8 ở nước Anh, một con ngưới lỗi lạc, tài đức, Ngài có thời khoá biểu để cấu nguyện, hết sức nghiêm ngặt. Dù bận rộn trăm bề, Ngài vẫu ưu tiên giáo dục con cái, nhất là ngôn ngữ mẹ đẻ. Ngài dành thời gian cho con cái dù vắng nhà, khi đọc thư con cái là lúc Ngài cảm thấy hạnh phúc nhất trong ngày, Ngài viết :
"Bố muốn từng đứa phải viết thư rồi gởi cho Bố hàng ngày. Không được miễn trừ, không thể viện lý do là thiếu thời gian, người đưa thư đi sớm quá hay không có gì để viết ! Không ai có thể bắt các con đừng viết, mọi người trong gia đình đều động viên, khuyến khích các con...Các con không cần phải tìm kiếm đề tài để viết cho Bố. Bố rất sung sướng khi nghe kể việc học hành hay các trò chơi các con tham dự. Có lẽ Bố sung sướng nhất, khi các con viết cho Bố mà không có chủ đề gì cả, các con cứ viết lung tung càng dài Bố càng thích. Nhất là các cô con gái cưng của Bố, tự bản chất các cô có nhiều điều để nói mà không cần chủ đề.... Sẽ không có gì nguy hại khi các con viết bằng tiếng Anh trước rồi chuyển sang tiếng La Tinh...”.
Thomas More vừa là một vị quan trung tín, tận tụy, liêm khiết, đồng thời Ngài cũng còn là một người cha, người chồng hết sức mẫu mực, thánh thiện. Ngài luôn sống trong tâm tình tạ ơn và phó thác vào Thiên Chúa. Một hôm trang trại rộng lớn của Ngài bị cháy rụi. Khi nghe tin đáng buồn này (đang làm việc xa nhà), Ngài viết thư cho vợ :
“...Chúng ta đã mất hết những kho nông sản, tiếc thật ! Nhưng biết đâu đây là cơ hội Chúa còn đoái hoài đến chúng ta, Ngài đã viếng thăm chúng ta. Chúng ta phải tri ân và vui vẻ vì Ngài viếng thăm. Ngài đã ban cho chúng ta những thứ đó, nay Ngài lấy đi là quyền của Ngài, theo ý định của Ngài. Chúng ta phải luôn tri ân vì sự rộng rãi, tốt lành của Ngài đối với gia đình mình, cám ơn Ngài cho những mất mát hơn là những cái chúng ta sở hữu, Ngài khôn ngoan hơn chúng mình nhiều, Ngài mang đến cho chúng ta lợi ích hơn hẳn chúng ta tự tìm. Mình hãy vui vẻ lên, đem tất cả những gì còn sót lại đến Thánh đường, rồi tạ ơn Chúa vễ những cái Ngài đã ban cho, những cái Ngài đã lấy đi và những cái Ngài còn để lại. Nếu muốn Ngài có thể ban cho chúng ta cái khác, hay lấy thêm đi nữa, nhưng nên nhớ chúng ta phải luôn luôn hân hoan, chấp nhận theo ý của Ngài....”
Con người đang tiến lên tột đỉnh vinh quang, hết sức tận tụy trung thành với nhà vua, bỗng chốc bị tai họa thảm khốc giáng xuống. bởi vì Vua Henry thứ 8 muốn Thomas More phải trung thành với mình một cách tuyệt đối, tiếc rằng sự đòi hỏỉ vượt quá sức lực của Thomas. Số là vua Henry muốn hủy bỏ hôn ước của mình với Catherine của Aragon, để tái hôn với Anne Boleyn. Catherine không đồng ý, Đức Giáo Hoàng cũng bênh vực cho tính bất khả xâm phạm của cuộc hôn nhân này. Khi biết vua Henry bất chấp luật lệ của Rôma, Thomas More đã từ chức, trở về quê quán nhằm tránh xa cuộc tranh cãi dữ dội đang diễn ra tại triều đình.
Nhưng không chỉ đơn giản như thế, Vua Henry bắt mọi người phải tuyên thệ công nhận mình là con cháu của Henry và Anne. Điều này thì Thomas More có thể làm được, Ngài cho rằng nhà vua muốn tuyên bố thế nào cũng được. Nhưng trong lời tuyên thệ có đoạn công nhận hôn nhân trước kia của Vua không phải là hôn nhân thật sự, cũng như bác bỏ tất cả mọi thẩm quyền từ bên ngoài (nghĩa là phủ nhận quyền phán quyết tối cao về luân lý của Đức Giáo Hoàng). Thomas More can đảm từ chối, dứt khoát không tuyên thệ. Trong khi tất cả tu sĩ và giám mục đều tuyên thệ chỉ có Thomas More và Giám Mục John Fisher từ chối . Trong lúc bị tù ngục, lạnh lẽo, đói khát, đau khổ, cộng với áp lực từ gia đình, Thomas More vẫn một mực sống đúng với lương tâm của mình, không chịu đầu hàng bạo lực. Khi bà vợ (thứ) khuyên Ngài nên đồng ý đi, sẽ miễn chết đồng thời được phục hồi tất cả quyền hành xưa. Thánh nhân trả lời :”Ôi người vợ tốt lành của anh, em không biết được đâu ! Em có thật sự muốn anh đánh đổi cuộc sống vĩnh cữu cho hai chục năm ở dương thế này không? ”. Ngài chấp nhận tử đạo, trước khi đưa đầu vào máy chém, Ngải tuyên bố :” Tôi chết trong và cho đức tin của Hội Thánh Công Giáo, hãy cầu nguyện cho tôi, tôi sẽ cầu nguyện lại cho quý vị. Hãy cầu nguyện cho Đức vua để Thiên Chúa vui lòng gởi cho ngài một vị Chưởng ấn tốt lành. Tôi chết như một đầy tớ trung thành của Đức vua, nhưng Thiên Chúa trên hết và trước hết ”. Hai Thánh tử đạo Thomas More và Giám Mục John Fisher được Giáo hội mừng kính cùng ngày (22 tháng sáu).
Nếu như không được nghe chính Thánh nhân giải thích, có lẽ chúng ta không hiểu được nguyên nhân hay động lực nào khiến Ngài có lòng yêu thương vợ con hết mực, tốt lành với tất cả mọi người, tận tụy với công việc, một mực tri ân, kính sợ Thiên Chúa cùng trung thành với Giáo hội một cách lạ lùng, tuyệt vời như thế. Khi được hỏi tại sao bận rộn với công việc của một Thủ Tướng nhưng Ngài vẫn tham dự Thánh lễ và rước lễ hàng ngày. Ngài trả lời “Tôi tham dự Thánh Lễ để nhận lãnh ân sủng cùng chỉ thị của Chúa trao ban cho tôi, để tôi biết phải làm gì trong ngày đó”.
Quá xứng đáng là ngọn đèn cho mỗi gia trưởng, Thomas More phản ánh trung thực, hoàn chỉnh, mẫu gương của người môn đệ Chúa, con cái Hội Thánh. Nếu cuộc sống con người là một chuỗi những chọn lựa. Thomas More đã lựa chọn lý tưởng, chuẩn bị phương hướng để đạt đến đích điểm, lý tưởng của đời mình một cách khôn ngoan hơn những người khôn ngoan khác. Tuy là học giả lỗi lạc, kiến thức uyên thâm, được mọi người nể vì, tôn phục, nhưng Thánh nhân luôn khiêm tốn và phục tùng Thiên Chúa Tối Cao triệt để. Luôn đến với Thánh Thể để nghe Lời Chúa dạy, đem áp dụng trong ngày.
Khiêm tốn và vui tươi là hai nhân đức đặc biệt của thánh nhân, khi sửa soạn đưa đầu vào máy chém Ngài vẫn khôi hài. Luôn luôn tín thác và yêu mến Thiên Chúa là hai động cơ chính của cuộc sống thánh nhân. Khi bị hành hạ và sống khổ sở trong tù Ngài thường tuyên bố rằng Thiên Chúa quá tốt lành với Ngài, nên có cảm tưởng như đang sống hạnh phúc và vui thú ở Thiên Đàng với Chúa.
Qua cuộc đời tuyệt diệu của Thánh Thomas More, chúng ta có bài học lý thú : biết đặt điều gì là ưu tiên, trên hết. Nền tảng, nghĩa vụ của mọi người Kitô hữu đều giống nhau, dù là Giáo dân, Linh mục hay Tu sĩ đều đòi hỏi phải nhận ra Thiên Chúa là Đấng Tối Cao của vạn vật, và sự trung tín đòi hỏi mọi người không chỉ nhẫn nại trong vui tươi, lạc quan, nhưng kể cả thái độ anh hùng khi cần thiết.
Tóm lại, gia đình là Giáo hội thu nhỏ, người gia trưởng là Giáo Hoàng của Giáo Hội thu nhỏ ấy, do đó vai trò, trọng trách của gia trưởng không thể thay thế. Hậu qủa tốt, xấu, hay, dở của gia đình, thân thuộc đều do sự chọn lựa, chuẩn bị phương hướng, cách thế thực hiện của người chủ gia đình. Ước chi mọi người đều học hỏi, tiêm nhiễm được ít nhiều các đức tính tuyệt vời của Thánh Tử Đạo Thomas More, vị thánh của các gia trưởng. Đến với Thánh Thể là công việc đầu tiên trong ngày, luôn sống trong tâm tình tri ân và phó thác vào Thiên Chúa. Dù chịu chết chứ không tử bỏ Hội Thánh, phản bội lại lương tâm, đó là những điểm son của Thánh Nhân, bên cạnh những nhân đức yêu thương đồng loại, hy sinh cho con cái, gia đình... cũng là những bài học hết sức quý hiếm cho các bậc gia trưởng chúng ta. Nhất là các bạn gia trưởng trẻ tuổi.
(Phaolô Ngô Suốt)