Chuyên đề số 04: Ngày 23.11.2006Chủ nhật tới đây, kết thúc năm Phụng vụ..
Đây là một dịp chúng ta suy tư về cuộc tận thế của đời mình
Trần Mỹ Duyệt đã cảm hứng viết bài Tận thế! Tận thế!!
Nguyễn Tầm Thường lại tiếp tục Mừng Lễ VàngTrần Mỹ Duyệt
Hầu hết chúng ta đều rất sợ chết, vì chết là sự ra đi vĩnh viễn của một người hay nhiều người – tức là tận thế. Và mỗi khi tin đồn về ngày tận thế được đăng tải trên các báo chí, hoặc nghe truyền tai nhau, thì hầu như mọi người ai ai cũng hồi hộp và theo dõi một cách rất kỹ.
Đã có một thời tất cả những tiệm tạp hóa, những siêu thị quanh vùng tôi ở đều bán hết sạch không còn một cây nến (bạch lạp hay đèn cầy). Và các linh mục tha hồ mà làm phép. Được hỏi, thì tất cả đều trả lời tương tự rằng: “Sẽ có tối ba ngày, ba đêm”. Hơn thế nữa, trong những ngày tăm tối ấy, ma quỉ từ hỏa ngục sẽ xổ lồng lang thang khắp thế gian. Nhà nào không có nến làm phép đốt lên, nhà ấy sẽ bị chúng xâm nhập và giết sạch.
Rồi cũng có một thời, những tiệm tạp hóa, những siêu thị quanh vùng tôi ở cũng bỗng dưng hết sạch không còn một ly mỳ, một hộp mỳ gói, hay những bó bún khô. Và những thùng nước lọc cũng biến mất khỏi các siêu thị và các tiệm tạp hóa. Được hỏi thì cũng một câu trả lời tương tự: “Chuẩn bị sắp tận thế!”
Lạ thật! Tối ba ngày ba đêm phải cần nến làm phép thì còn tạm hiểu được, nhưng để chuẩn bị cho ngày tận thế mà mua mỳ gói, mỳ li, hoặc nước lọc thật là khó hiểu. Khó hiểu vì sự ngu ngơ và ngớ ngẩn của nó. Thử hỏi ngày tận thế đến, khi mà mọi người cùng chết thì mình chạy đi đâu mà sống với mấy ly mỳ, mấy gói mỳ và mấy chia nước lọc ấy? Nhất là sống với ai? Chúa Giêsu đã diễn tả về biến cố này và được Thánh Ký Marcô ghi lại như sau: “Trong những ngày ấy, sau cảnh khốn cực, mặt trời sẽ ra tối tăm, mặt trăng sẽ mất sáng, các ngôi sao sẽ từ trời rơi xuống, và các quyền lực trên các tầng trời sẽ bị lay chuyển” (Mc 13:24-25).
Vậy nếu những hiện tượng ấy sẩy tới thì chắc chắn mấy cây nến làm phép, mấy gói mỳ, mấy thùng nước lọc sẽ không cứu sống nổi những người mua nó lấy một ngày. Nhưng rồi giả như nếu sống được, thì lúc đó người ấy chỉ sống có một mình giữa cảnh hoang tàn, khủng khiếp và như vậy sống cũng như chết! Trên trời làm gì còn mặt trời để tạo ra hơi ấm. Giá băng sẽ ngập phủ địa cầu. Khi mặt trăng và các tinh cầu không còn nữa thì bầu trời chỉ là một màn đêm thăm thẳm, âm u rùng rợn. Nhất là khi các ngôi sao trên trời rơi xuống và chạm vào trái đất này, lập tức trái đất sẽ nổ tung, tan biến thành mây khói.
Nhưng lời Chúa và những gì ngài nói về ngày tận thế vẫn đúng cho từng người và mọi người. Ngài khẳng định: “Thế hệ này sẽ chẳng qua đi trước khi mọi sự đó xẩy đến. Trời đất sẽ qua đi, nhưng lời ta nói sẽ chẳng qua đâu” (Mc 13:30-31). Và như vậy, việc chuẩn bị để mỗi người chúng ta và nhân loại đối diện với biến cố tận thế là cần thiết và là một việc phải làm nghiêm chỉnh. Một chuẩn bị tâm linh chứ không phải là những chuẩn bị có tính cách vật chất.
CHẾT: Thật vậy, chết chính là sự tận cùng và là một hành trình vĩnh viễn của một người về với vĩnh hằng. Đây là “tận thế” của một người, vì những gì Chúa Giêsu đã diễn tả về ngày tận thế không những được áp dụng cho người ra đi mà cả người ở lại nữa.
Buồn, chán, thất vọng, sợ hãi, đau khổ, mất mát. Tất cả những điều này sẽ xẩy ra cho một người trước giờ chết, và ngay sau khi chết; đặc biệt, là cái chết ngoài ơn cứu độ. Giáo lý Công Giáo đã khẳng định rằng chết ngoài ân sủng, ngoài tình yêu Thiên Chúa là một cái chết kinh hoàng, tuyệt vọng và mất mát lớn lao nhất của một người. Không những bị cắt mất mạng sống thể xác mà còn mất luôn sự sống đời đời. Bầu trời hạnh phúc, mặt trời hy vọng, mặt trăng thanh bình, những tinh tú lấp lánh trên bầu trời tâm linh trong phút chốc tan biến, nhào lộn, và đẩy đưa linh hồn vào vùng tăm tối ngàn thu. Đời đời trầm luân. Tận thế đã đến với họ.
Nhưng với những ai tin theo và sống Phúc Âm của Ngài, thì những gì Ngài nói chỉ là một cảnh giác cần thiết. Và hình ảnh cây vả trổ sinh hoa trái chính là hình ảnh một đời đời hạnh phúc cho những tâm hồn thánh đức bên kia thế giới.
TẬN THẾ: Nếu cái chết là một tận thế đối với cá nhân của một người, thì ngày chung thẩm, tận thế là cái chết của vũ trụ, của toàn thể nhân loại. Cái chết của một người ứng với lời Chúa nói: “Thế hệ này sẽ chẳng qua đi trước khi mọi sự đó xẩy đến. Trời đất sẽ qua đi, nhưng lời ta nói sẽ chẳng qua đâu” (Mc 13:30-31). Nhưng cái chết của cả nhân loại thì đó vẫn là một mầu nhiệm. Ngài nói: “Còn về ngày đó hay giờ đó thì không ai biết được, dù các thiên thần trên trời, dù Con cũng không biết, chỉ có mình Cha biết” (Mc 13: 32).
CHUẨN BỊ: Như vậy, rõ ràng là Chúa Giêsu muốn chúng ta phải chuẩn bị một cách cẩn thận và nghiêm chỉnh cho biến cố cuối cùng của cuộc đời mình. Bằng cách nào?
Bằng việc thắp sáng ngọn đèn đức tin với dầu yêu mến là lòng mến Chúa và thương yêu tha nhân.
Bằng cách tránh xa những cám dỗ như những cơn gió mạnh có thể làm vụt tắt ngọn đèn đức tin của mình.
Bằng cách không để những gương xấu, những khủng hoảng chung quanh cuộc sống làm cho mình phải băn khoăn, lo lắng, và hoang mang.Thế lực các tầng trời, mặt trời, mặt trăng, ngôi sao rơi xuống theo Thánh Augustine là những giáo thuyết sai lạc, những sự sa đọa và gương xấu của các giám mục, giáo sĩ, tu sĩ. Họ chính là những mặt trời, mặt trăng, và tinh tú trên bầu trời tâm linh và giáo hội. Và những sa ngã của họ sẽ tạọ nên những rung chuyển làm hoang mang, sợ hãi cho nhiều tâm hồn thánh thiện.
Chuẩn bị cho ngày tận thế như vậy là chuẩn bị đúng cách, và đúng với tinh thần Tin Mừng. Một khi tâm hồn người Kitô hữu đã sẵn sàng, và lòng yêu mến thiết tha bừng cháy, thì khi gặp gỡ Đức Kitô tức là ngày chết, hay tận thế, sẽ không làm cho họ kinh hãi, hoảng sợ, ngược lại được bằng an và hạnh phục vì họ từ bỏ cõi đời tạm bợ này để về với quê hương vĩnh cửu, mà người đến đưa họ về lại chính là Đức Kitô, người mà họ suốt đời phụng sự và yêu mến.
đoản khúc 83
NGUYỄN TẦM THƯỜNG
Lễ kỷ niệm của hôn nhân hay đời tu mà được 50 năm, người ta gọi là kim khánh. Vì đời người ngắn ngủi nên không mấy người có cơ hội mừng lễ vàng. Tôi cũng vậy, tôi không có cơ hội mừng lễ vàng khi tôi sống. Tôi trở về kỷ niệm 50 năm ngày tôi chết. Lần này tôi tảo mộ lần thứ ba. Tôi gọi là ngày kim khánh của tôi.
Người ta đưa tôi ra nghĩa trang 50 năm rồi. Thấm thoát thế mà tôi đã chết nửa thế kỷ. Hai lần trước tôi tìm thấy mộ người ta chôn tôi. Lần này trở về nghĩa trang tôi không còn mộ nữa. Tôi thơ thẩn cả chiều nay. Tôi hoàn toàn mất dấu vết trên cõi đời rồi sao?
Nghĩa trang ngày xưa người ta chôn tôi không còn nữa. Tất cả người thân rỡ mộ đi chôn nơi khác. Tôi là người không có thân nhân. Cuộc đời đâu có gì trường cửu. Người ta có thể thay đổi bất cứ gì người ta muốn. Mỗi chính thể một vận mệnh. Mỗi chính sách một sáng kiến riêng. Không ai nhận mộ thì người ta rỡ đưa vào một nơi. Nhưng người ta làm cho có lệ. Họ để lẫn lộn, tôi không còn tìm ra tôi nữa. Bây giờ tôi không biết mình còn xương cốt không. Tất cả sọ người đều giống nhau. Thế là tôi mất tên tuổi một kiếp làm người.* * *
Tôi không còn nghĩa trang để về. Tôi không còn ngôi mộ để nhìn mình. Tôi đi về đâu?
Tất cả những người tôi quen không còn ai sống sót. Chiếc xe lăn của người tôi quen biết sau cùng đã thành sắt rỉ bao năm rồi. Những người sống với tôi thời ấy đều chết cả. Mới ngày nào ăn cơm với nhau, cùng đi chơi biển với nhau, cùng dạo phố. Thế mà bây giờ im quá. Tôi đi qua phố. Tôi bước qua nhà. Từng con đường. Không gặp một ai. Căn nhà xưa tôi ở, bây giờ ai đó làm chủ, lạ lắm. Nhiều căn nhà không còn nữa.
Tất cả kỷ niệm liên quan tới tôi không còn gì. Những tấm hình tôi chụp trên những thành phố tôi đi qua, nay ở đâu? Không còn một chút gì. Tất cả những người tôi gặp hôm nay như người từ hành tinh khác đến chiếm trái đất của tôi ngày xưa. Tôi không biết một ai. Hoàn toàn không biết một ai. Người ta không thể tưởng tượng nổi nếu tôi hỏi họ xem có ai biết kỷ niệm của tôi ở đâu.
Ði tìm ngôi mộ mình mà không thấy. Ðứng phân vân, rồi tôi nghĩ mình là linh mục, tôi có thể trở về nhà thờ.
Nhà thờ cũng không có ai biết tôi. Ðây có phải là nhà thờ ngày xưa tôi sống không?
- Thưa ngài, không phải, chúng tôi mới dựng lại nhà thờ này. Cái cũ đập rồi.
Tôi bàng hoàng không tin như thế. Mới có nửa thế kỷ mà thay đổi như thế sao? Có thể tôi lầm. Tôi đi tìm chỗ khác.
Công trình trường cửu nhất là nhà thờ mà cũng không còn sao? Tôi đi tìm sổ rửa tội. Ðấy là nơi chữ ký tôi sẽ nằm vĩnh viễn trong Giáo Hội. Cũng không còn. Một cơn hỏa hoạn đã cháy hết. Những gì là trường cửu như thế mà cũng không lưu được dấu vết một lần tôi làm người trên cõi đời này sao? Cuộc tảo mộ lần thứ ba này vắng vẻ hơn hai lần trước nhiều. Ngày lễ vàng, kỷ niệm 50 năm tôi chết. Không còn dấu vết.
Tôi đứng bơ vơ nhìn dòng đời trôi. Chả ai biết mình. Mình chả biết ai. Nhớ lại mới ngày nào đây mà giờ sao khác biệt lạnh lùng thế. Ngày ấy tôi làm chủ biết bao nhiêu thứ. Mấy dẫy nhà cho thuê. Tiền bạc. Xe cộ. Tôi lao đao trong đời cho bao nhiêu chuyện. Bây giờ là hư vô. Kể cả hai tiệm nail. Hai bàn tay tôi trần trụi đứng nhìn dòng đời. Ðời không thuộc về tôi nữa.
Nhớ lại những ngày đó, bấy giờ mọi sự sao như trường tồn vĩnh cửu. Chúng có sức thu hút mê hoặc. Tôi bị ràng buộc khổ sở vào bao nhiêu điều. Tôi không có thời gian nhìn hoàng hôn buông nắng. Bận rộn không thấy nắng đưa mây xuống chân đồi. Tôi không nghe bài ca con họa mi hót lúc gió xuân. Tôi không thấy những chùm hoa dại đong đưa giữa trời đất vui niềm vui tự do.
Ngày đó mất lòng nhau cũng chỉ vì những thứ ràng buộc ấy. Tôi mất bao hạnh phúc của cánh bướm thong thả buông chơi bên sườn đồi.
Ngày đó sao tôi sống khổ sở vì những cạnh tranh. Tôi mất bao thanh thản của tâm hồn. Tôi mất bao êm ả như cánh én êm đềm báo tin mai vàng đang nở.
Ngày đó sao sống đau đớn vì những bực mình. Tôi mất bao tối nhìn trăng buông ánh sáng xuống thung lũng.
Ngày đó sao sống lo âu vì không tin tưởng được nhau. Tôi mất bao bến bờ đẹp của biển lúc sương khuya, rất mênh mông.
Ngày đó tôi lo tương lai sống ra sao. Tôi mất bao nhiêu cõi trời thênh thang. Tôi không nghe có tiếng sáo vi vu bên đời. Trái tim tôi chật hẹp vì quá nhiều tiếng thở dài.
Tôi đứng đây nhìn lại cuộc sống của mình nửa thế kỷ về trước. Tôi hỏi lòng tôi: Những bon chen kia đâu rồi? Những điều làm tôi giận dữ kia đâu rồi? Những thứ tôi yêu mến kia đâu rồi? Những thành công của tôi đâu rồi? Những lo âu của tôi đâu rồi? Chả còn gì.
Mọi sự đã hết. Bây giờ tôi đi về đâu? Tôi không còn nghĩa trang về thăm mộ.
Tôi không còn người quen về nhìn xem họ còn giữ kỷ niệm nào của tôi không.
Vậy bây giờ tôi đi về đâu? Tôi chỉ còn một cõi đi về vĩnh cửu phía bên kia. Tôi sẽ không bao giờ trở lại đây một lần nữa. Hôm nay là lần cuối cùng. Phía bên kia là chốn nào?
Ngày còn sống, tôi đã vẽ đường về chốn bên kia cho tôi. Hôm nay tôi cần tấm bản đồ đó. Ngày ấy tôi vẽ rõ đường thì hôm nay tôi thong thả, an tâm đi về. Ngày ấy tôi vẽ cong co thì hôm nay tôi bối rối hoang hoang.
Tôi đi về đâu phía bên kia? Hôm nay không có ai đi với tôi. Ðường tôi đi một mình.* * *
Lần tảo mộ thứ hai. Ngày silver jubilee, tôi nhìn lại đời mình, nếu lấy con số 100 cho chẵn, tôi thấy 98 phần trăm những gì tôi nhìn, tôi chiếm hữu đều không đem đi được. Chỉ có hai phần trăm là:
- Tình yêu Chúa và trái tim bao dung với anh em.
Chỉ có hai phần trăm ấy đem theo được thôi. Nhà thờ cũng bỏ lại. Bản đồ ngày xưa tôi vẽ có rõ không hay chằng chịt không biết lối nào đi.
Bây giờ là định mệnh.
Không còn chốn nào trần gian mà về.
- Giả sử tôi được làm người trở lại, tôi sẽ sống thế nào?
Tôi lại giả sử vậy thôi, trễ quá rồi. Tôi không thể vẽ lại bản đồ một lần nữa.* * *
“Người ta chỉ gặt hái những gì họ đã gieo vãi. Nếu họ gieo vãi nơi thửa ruộng xác thịt, họ sẽ gặt hái được mùa màng băng hoại; nhưng nếu hạt giống gieo xuống của họ là thần trí thì họ sẽ gặt được sự sống trường sinh” (Gal. 6: 8).
Bây giờ, tôi đi lối riêng của tôi, lối về mùa màng đã gieo vãi lúc còn sống. Mộ tôi không còn. Chết rồi tôi mới tha thiết nuối tiếc thời gian. Chẳng còn lý do gì để được phép nấn ná về thăm lại chốn xưa. Hạnh phúc hay thở dài. Bất cứ đi về đâu thì bây giờ tôi cũng phải nói lời vĩnh biệt.
Vĩnh biệt nhé. Thôi, tôi xin đi.
NGUYỄN TẦM THƯỜNG
Ghi chú:
Ngày Tảo Mộ (Trở về thăm mộ sau 3 ngày, trong tập CÔ ÐƠN VÀ SỰ TỰ DO, đã có audio CD)
Ngày Lễ Bạc và Ngày Lễ Vàng (Trích tập ÐƯỜNG ÐI MỘT MÌNH sẽ có audio CD Mùa Chay 2007)_____________________________________________________________________________________
